strona główna
Życiorys
Homilie
Homilie II
Homilie III
Homilie IV
Rekolekcje
Rekolekcje2
Rozwazania
Modlitwa
Chodzenie po tropach
Inspiracje
Refleksje
Na marginesie
Pasje
Wspomnienia
Video
Kontakt

Homilie IV


III niedziela zwykła
(Mk 1, 14-20) - Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię!


/fragmenty/

Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię. W momencie kiedy Syn Boży stał się człowiekiem, nastąpiła pełnia czasów. To oznacza, że Pan Bóg to, co miał do powiedzenia, powiedział. Nic innego nam już nie powie, ostatnim Jego słowem był Jezus Chrystus, o tym czytamy w Prologu Ewangelii świętego Jana. Nic innego nie będzie nam dodane. Królestwo Boże jest już tu i teraz, obok. Chrystus w Ewangelii bardzo często o tym mówi, żebyśmy nie dali się zwieźć różnego rodzaju domorosłym prorokom, że oto tam, albo tu, albo gdzie indziej jest nasze szczęście. Ono jest pośród nas.

Gdy byłem młodym klerykiem, mieliśmy wykłady z filozofii o Gotffriedzie Leibnitzu. Niesłychany umysł, człowiek z przełomu XVII i XVIII wieku – polityk, fizyk, metafizyk, matematyk, filozof, teolog. Cesarz Fryderyk Wielki powiedział o nim, że to chodząca akademia. Szczególnie poirytowało mnie to, co ten człowiek powiedział: - ”Żyjemy w najlepszym z możliwych światów”. Chyba trzeba być ślepcem, żeby coś takiego powiedzieć! Ale teraz po latach wydaje mi się, że Leibnitz miał rację. Dokładnie to samo mówi Ewangelia, że żyjemy w najlepszym z możliwych światów.

Hans Urs von Balthasar powiedział kiedyś w ten sposób: Pan Bóg, gdy stwarzał ten świat, zawsze opatrywał każdy akt stworzenia słowem, że jest to dobre. A gdy stworzył człowieka, powiedział, że jest bardzo dobry. Bóg, gdy umierał na krzyżu i patrzył na świat, też mówił, że ten świat jest dobry. Gdybyśmy patrzyli tylko z punktu widzenia logiki, to powiedzielibyśmy, że to jest chore, że to są stwierdzenia jakiegoś chorego umysłu, który źle percypuje i nie widzi nędzy tego świata. Ale jeżeli przyjmiemy Boży punkt widzenia to możemy założyć następującą rzecz, że być może to ja jestem ślepy, może ja tego wszystkiego nie widzę, co widział Jezus chodząc tutaj na ziemi. Czy przypomina sobie ktoś z nas – bo ja sobie nie przypominam - jakiś fragment Ewangelii, w który Jezus narzekałby? Na to, że przyszedł może w nieodpowiednim momencie na ten świat, że nikt Go nie chce słuchać, że wszyscy się od Niego odwracają... On tutaj mówi o istocie rzeczy, a ludzie odchodzą i mówią: - Posłuchamy Cię innym razem, bo bredzisz! Nigdy nie padło żadne takie słowo, nie miał także pretensji, gdy umierał na krzyżu, a wszyscy Jego uczniowie się rozproszyli, zostało tylko kilka niewiast i młody Jan. Z tego wniosek, że Chrystus nie przyszedł przerabiać ten świat, On nie chce go zmienić. On chce zachęcić nas, żebyśmy już tu i teraz weszli do Jego królestwa. Ono jest tu obecne i wtedy zobaczę, że ten świat jest naprawdę najpiękniejszym z możliwych. Ale wpierw muszę założyć, że to ja jestem ślepy i dać się mu poprowadzić. Tak wynika z Ewangelii.

Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię” – mówi druga część zdania. Święty Paweł robi takie dwa rozróżnienia, że w nas jest człowiek wewnętrzny i zewnętrzny. W Drugim Liście do Koryntian mówi w ten sposób: - „Niszczeje nasz człowiek zewnętrzny, ale wewnętrzny odnawia się z dnia na dzień”. I tak powinno być. Jeżeli ja chcę dostrzec piękno tego świata, harmonię, która jest w nim, to muszę wejść już tu i teraz do królestwa Bożego. A nie da się inaczej wejść jak przez nawrócenie. Nawrócenie to jest porzucenie rożnego rodzaju schematów i filozofii, które zostały mi wszczepione w ciągu życia – tego oprogramowania – i pójścia za Jezusem. Żeby się nawrócić i pójść za Jezusem ja muszę coś opuścić, wyjść. Dzisiejsza Ewangelia o tym właśnie mówi. Jezus powiedział: „Pójdź za Mną!”, a oni zostawili ojca, łódź i to wszystko, czym się zajmowali. Oczywiście od nikogo z nas Pan Bóg nie wymaga, żebyśmy nagle zostawiali swoje rodziny, tylko żebyśmy porzucili te schematy, które w naszym życiu przynoszą nam tyle cierpienia i ludziom, którzy z nami przebywają i wreszcie zaczęli iść za Nim. Realizacja tego, czego chce od nas Chrystus wymaga zaprzeczenia samemu sobie, wymaga odnalezienia tego wewnętrznego człowieka i królestwa Bożego, które jest wewnątrz mnie.

Jezus mówi nam, że nie musimy do niczego dorastać, nikomu niczego nie musimy udowadniać, w świecie do którego chce nas zabrać nie ma ludzi mniejszych i większych, wszyscy, którzy tam wejdą doświadczają Jego miłości, nie muszą mieć autorytetu, nawet wtedy kiedy są niszczeni przez innych, te ciosy są zadawane w pustkę, ponieważ ich tam nie ma, oni są wewnątrz. To nie jest zamknięty świat mizantropa, to jest coś, co istnieje we mnie, a być może ja nigdy tego nie zakosztowałem, ponieważ nigdy nie poszedłem za Nim. Czepiam się ciągle swoich utartych schematów, poglądów i z determinacją klinicznego kretyna usiłuję zmieniać ten świat dookoła. Jeżeli nie będzie we mnie Bożej miłości, tego doświadczenia człowieka wewnętrznego, to na nic się nie zda, będę tylko przez cale życie cierpiał i z głębokości swojego cierpienia, szaleństwa, tragedii i rozpaczy, rozdawał ciosy innym ludziom. To nie chodzi o to, żebym nagle porzucił swój zawód, nie, tylko popatrzył z innej perspektywy. O można to dostrzec, z tym, że jest to kwestia doświadczenia. Najpiękniejsze kazanie, najwspanialszy tekst, który rzuca mnie na kolana w danym momencie, nie jest w stanie tego uczynić za mnie - jedynie naśladowanie mojego Pana, Jezusa Chrystusa. I wtedy z krzyża mojego życia będę patrzył na ten świat i będę wiedział, że on jest dobry. Może ja tego nie osiągnę do końca, ale przynajmniej jest mi potrzebny przebłysk tego. Gdy przynajmniej raz doświadczę tej rzeczywistości, nieustannie będzie się ona we mnie rozwijała. Natomiast, gdy będę usiłował zmieniać w pocie czoła tą swoją zewnętrzną osobowość, oddziaływać na innych, zdobywać autorytet tym, że walnę pięścią w stół, to nic z tego nie wyjdzie. Będzie to tylko rozpacz i ruiny dookoła mnie.

”Czas się wypełnił i bliskie jest królestwo Boże. Nawracajcie się i wierzcie w Ewangelię”.
Nie ma innej drogi. Jak śpiewaliśmy w psalmie: Daj mi poznać Twoje drogi, Panie. Naucz mnie chodzić Twoimi ścieżkami. Prowadź mnie w prawdzie według Twych przykazań.






II niedziela zwykła
(1 Sm 3,3b-10.19) - powołanie Samuela
(J 1,35-42) - powołanie Apostołów



Nikt z nas nie jest samotną wyspą. Nikt nie jest samotną wyspą – to tytuł książki nieżyjącego trapisty Tomasza Mertona. Dlaczego akurat o tym wspominam? Dlatego, że bardzo często zapominamy o wspólnotowym wymiarze naszego życia. Rodzimy się ze wspólnoty dwojga ludzi, każdy z nas żyje we wspólnocie - ludzie osamotnieni, opuszczeni są bardzo nieszczęśliwi – i także umieramy dla wspólnoty życia z Panem Bogiem. Któż z nas nie modlił się o różnego rodzaju dary i łaski? I zapominamy bardzo często o jednej rzeczy – mianowicie, każda łaska ma wymiar wspólnotowy. Jeżeli ja modlę się o łaskę dla siebie i załóżmy, że ją dostaję i zatrzymuję ją tylko dla samego siebie, to ona błyskawicznie wyparowuje. Jesteśmy wtedy podobni do dzieci, które dostały cukierki, uciekają gdzieś w kąt pokoju i nie spoczną, dopóki nie zjedzą całej torebeczki, żeby się tylko z bratem nie podzielić. Później się okazuje, że to wcale nie smakowało tak, jako sobie człowiek wyobrażał. Wszystko, co mamy, ma służyć wspólnocie. Zaprzepaścimy każdą łaskę, jeżeli nie pamiętamy, że mamy się nią dzielić. Dlaczego o tym wspominam? Dlatego, że ludzie, którzy występują w dzisiejszej Ewangelii i w czytaniu ze Starego Testamentu z Księgi Samuela, dokładnie to zrozumieli. Weźmy świętego Jana Chrzciciela, on dokładnie wie, że tę łaskę, którą otrzymał od Pana Boga, ma przekazywać dalej, że nie może zatrzymać dla siebie. Dlatego pokazuje na Jezusa i mówi: „Oto Baranek Boży!” I wysyła tam swoich uczniów. Jednocześnie ci uczniowie opuszczają jego i z kolei idą za Panem Jezusem i też nie zatrzymują łaski powołania dla samego siebie, tylko Andrzej idzie do swojego brata Piotra i przekazuje mu to.

Mały Samuel z pierwszego czytania, który słucha słów Pana i jeszcze nie potrafi rozpoznać, że to jest Pan Bóg, rozpoznał to poprzez słowa Helego. Zwróćmy uwagę, że to wszystko dzieje się we wspólnocie. Nikt z tych ludzi nie zatrzymuje łaski dla samego siebie. Jeżeli zatrzymujemy coś dla siebie, to wtedy to wszystko wyparowuje. Jeżeli natomiast przekazujemy dalej, okazuje się, że to również nas buduje. Taka jest logika i dynamika łaski. A więc, jeżeli o coś się modlimy, to pamiętajmy o tym, że to nie ma być wyłącznie dla nas samych, bo wtedy to wszystko zniknie. Nie przyniesie nam żadnej satysfakcji, żadnego szczęścia. To wszystko ma być przekazywane dalej. Jest to niezmiernie ważne, dlatego, że każdy z nas niejako z natury jest egocentryczny i egoistyczny. W ciągu życia mamy wyzuwać się z tego naszego egoizmu. Taki egoizm może być również w relacji do Pana Boga. On się bardzo często przejawia na przykład w takich sytuacjach, kiedy człowiek chodzi na Mszę Świętą tylko wtedy, kiedy mu odpowiada atmosfera, a nie chodzi, kiedy mu przestaje odpowiadać.

Jezus zapytał apostołów: „Czego szukajcie?” Czego ja tak naprawdę szukam? Nie chodzi o poszukiwania, którym oddajemy się w codzienności – szukamy pracy, pieniędzy, przyjaźni, protekcji, kontaktów z innymi ludźmi i tak dalej. Chodzi o poszukiwanie ogólne: czego ja szukam w swoim życiu? Jeżeli będę się wymigiwał od tej odpowiedzi, to okazuje się, że bardzo często pod koniec swojego życia, patrząc z perspektywy na to, co przeminęło, to wszystko nie będzie miało żadnego sensu. To jedno z największych cierpień ludzkich, kiedy człowiek patrzy u schyłku swojego życia i widzi, że to wszystko było takie miałkie, że tak naprawdę jego życiu nie przyświecał żaden wielki cel, tylko jakieś małe partykularne cele – nie mówię, że one są złe, nasze życie niesie takie sytuację, że musimy szukać rożnych rzeczy, które zaspokoją nasze codzienne pragnienia, ale także gdzieś w głównym nurcie naszego życia powinno być to wielkie pytanie: - Czego ja tak naprawdę szukam?

Zadziwiającą odpowiedź Jezus uzyskuje od apostołów, Jan i Andrzej pytają: - „Nauczycielu, gdzie mieszkasz?” Przedziwne, tak jakby zupełnie nie odpowiadali na pytanie Jezusa. Co to znaczy: Gdzie mieszkasz? Ja poznam Pana Boga wtedy, kiedy zacznę mieszkać razem z Nim. Wydaje mi się, że tutaj w naszym konkretnym życiu chodzi o modlitwę. Jeżeli w mojej codzienności nie ma modlitwy, to ja nie mieszkam u Pana Boga. Msza święta będzie wtedy owocna, kiedy będzie to zebranie modlitw z całego tygodnia, kiedy zaczynając dzień, zanurzając się w te kilkanaście godzin świadomego życia, ja jednocześnie będę zapraszał do tego Pana Boga, a wieczorem podsumowywał to wszystko. Patrzył na te minione kilkanaście godzin mojego świadomego życia z perspektywy tego pytania „Czego ja szukam?” I wtedy dopiero ta Msza święta, w której uczestniczymy będzie owocna. Ja to wszystko zbiorę i będę mógł przekazać Panu Bogu. Inaczej będzie to tylko taka kurtuazyjna wizyta u Najwyższego raz w tygodniu.

Andrzej poszedł, odszukał swojego brata, Piotra i powiedział: „Znaleźliśmy Mesjasza”. Przekazał to dalej. A jak ja realizuję te talenty, te łaski które otrzymałem? Czy egoistycznie zaciskam je w dłoni i chcę się cieszyć nimi w swojej samotności, co jak się okaże później spowoduje to, że moje dłonie zostaną puste, czy też przekazuję dalej i wtedy okazuje się, że ja również rosnę?

Tu jest też bardzo ważna rzecz, o której zapominamy, a która jest jakąś „czkawką” po grzechu pierworodnym. Mianowicie, my chcemy sobie wszystko sami zawdzięczać. Natomiast w dzisiejszej Ewangelii wszystko przychodzi przez ręce drugiego człowieka. Powołanie apostołów - to Jan Chrzciciel delikatnie pchnął Andrzeja i Jana w objęcia Jezusa. Powołanie Samuela – to kapłan Heli wyjaśnił mu, co to za głos do niego przemawiał. I dokładnie tak samo jest w naszym życiu. Jeżeli ja będę chciał tylko i wyłącznie sobie wszystko zawdzięczać, to niestety na ogół będę błądził. Wszystko, co mnie otacza jest jakimś znakiem Pana Boga. Każdy fakt z mojego życia ma też głębsze wymiary, tylko czy my zastanawiamy się nad tym, czy też ślizgamy się po tym pierwszym znaczeniu, pierwszym wejrzeniu? Nie ma przypadków, wszystko jest zanurzone w Opatrzności Pana Boga i każda rzecz, która z pozoru wydaje mi się niezrozumiała, ona ma naprawdę głęboki sens.

Jeżeli gdzieś tam w głębi mojego życia ciągle powtarzam pytanie: „Czego ja szukam?” to będę umiał zwracać uwagę na te głębsze warstwy rożnego rodzaju spotkań w moim życiu. Jeżeli zaś nie, to będę się tylko ślizgał po powierzchni i całe moje życie będzie zlepkiem – jako to kolokwialnie mówią – albo fartów albo pechów. Nie ma czegoś takiego w życiu chrześcijanina.

Nikt z nas nie jest samotną wyspą, wszystkie te łaski, które Pan Bóg nam przekazał, są do dalszego przekazywania. I musimy nieustannie pamiętać o tym, że jest w nas taka tendencja, jak u Rodziców w Raju – wziąć to jabłko, zerwać go i łyknąć, żeby było tylko moje. To jest bardzo niszcząca tendencja. Wszystko, co mam jest do przekazania, i wtedy dopiero rosnę. Jeżeli zatrzymuję dla siebie, więdnę. Taka jest dynamika łaski. Jeżeli o tym zapomnimy, to na darmo jest uczestniczenie we Mszy świętej czy modlitwie. Ja wszystko co mam, ma również przekazywać. Wtedy dopiero będzie mnie to radowało i cieszyło. Więcej radości jest w dawaniu, aniżeli w braniu – jak podsumował to lapidarnie święty Paweł.






Uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki, Maryi - Nowy Rok
(Ga 4,4-7) - Nie jesteś już niewolnikiem, lecz synem.
(Łk 2,16-21) - Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu.



Możemy ulec głębokiemu rozczarowaniu, jeżeli przyjrzymy się temu, jak w roku kościelnym obchodzony jest Nowy Rok. Czyżby Kościół nie dostrzegał czasu bilansu, kiedy ludzie składają sobie obietnice, albo przeżywają rozczarowania? Myślę, że podejście Biblii jest nieco inne. Otóż, gdy spojrzymy na Stary i Nowy Testament, to – o zgrozo! – możemy stwierdzić, że Pan Bóg jest wrogiem wszelkiego rodzaju bilansów. W Starym Testamencie wyraża się to w ten sposób, że ilekroć któryś z królów izraelskich chciał zliczyć naród Izraela, otrzymywał od Pana Boga karę. Może dlatego, żeby nie popaść w pychę, żeby w swojej wyobraźni nie doszedł do wniosku, że on jest bogiem. I to niestety grozi każdemu z nas. Jeżeli bilans jest bardzo pozytywny, możemy dojść do wniosku, że jesteśmy panami tego życia. Jeżeli negatywny, możemy odczuć głęboki wstręt do naszego życia. Święty Augustyn ( V wiek po Chrystusie) mówił tak: ”Ludzie mówią, czasy są złe, czasy są trudne. Jednak czasy to my. Jakimi my jesteśmy, takimi są czasy”. I tu nie chodzi o składową, o sumę, ile dobra jest w ludziach i przekształca się na dobrobyt, tylko chodzi o mnie. We mnie się to wszystko rozgrywa.

Chciałbym zacytować jeszcze jednego wielkiego człowieka, mianowicie świętego Pawła, który w II Liście do Koryntian mówi tak: ”Chociaż bowiem niszczeje nasz człowiek zewnętrzny, to jednak ten, który jest wewnątrz odnawia się z dnia na dzień”. Sądzę, że bardzo często w naszym życiu trzeba by odwrócić to stwierdzenie i powiedzieć w ten sposób: - Chociaż człowiek zewnętrzny trzyma się jeszcze nieźle, to ten wewnętrzny marnieje z dnia na dzień. Wobec tego pytanie, co zrobić, żeby nie marniał, żeby to wszystko odbywało się w takim rytmie, jaki proponuje nam święty Paweł, że te rzeczy zewnętrzne są owszem ważne, ale drugoplanowe? Najistotniejsze jest to, co się dzieje wewnątrz nas.

Czyżbyśmy mieli zrezygnować z wszelkiego rodzaju bilansów? Kościół stawia nam przed oczy na początku tego Nowego Roku młodą żydowską dziewczynę z Dzieckiem na ręku – Dzieckiem, które jest Bogiem. I ten Bóg później w swojej Ewangelii będzie upominał nas, żebyśmy się stawali jak dzieci. Co to znaczy „stawać się jak dzieci”? To jest esencja bycia chrześcijaninem. W dzisiejszym czytaniu z Listu świętego Pawła do Galatów pada takie stwierdzenie: „Na dowód tego, że jesteście synami, Bóg wysłał do serc naszych Ducha Syna swego, który woła: Abba, Ojcze!” Jestem dzieckiem, synem i wołam do Boga „Abba,Ojcze, Tato!”

Co to znaczy być dzieckiem? Kiedyś zafascynowany obserwowałem małego dzieciaka w parku – takie malutkie dziecko, które już chodzi, a jeszcze może nie za bardzo jest rozeznane w świecie, jeszcze może nie zaszczepiliśmy go naszymi dorosłymi kategoriami. Ten dzieciak gonił gołąbka. Muszę powiedzieć, że byłem pod wrażeniem braku zniechęcenia. Mimo, że ten gołąbek dreptał, podfruwał, to dzieciak absolutnie nie rezygnował. W końcu się zmęczył i poszedł do mamy. Podejrzewam, że gdyby w następny dzień poszedłby do parku, zrobiłby dokładnie tak samo, nie wysnuwając żadnych wniosków z wczorajszej porażki.

Co to znaczy i co to ma wspólnego z życiem dorosłym?
My bardzo często jeżeli nie jesteśmy jak dzieci, to albo jesteśmy zanurzeni w sentymentalnych i romantycznych rozważaniach o naszej przeszłości, albo niestety uprawiamy jakieś czarnowidztwo dotyczące naszej przyszłości. To dziecko żyło teraz, w tej chwili. Myślę, że to jest tajemnica Ewangelii, żebyśmy umieli w sobie wyrobić takie nastawienie, żeby żyć TERAZ, w tej chwili. Pan Bóg nie dał nam dwóch chwil jednocześnie, jedna następuje po drugiej, tak jakby sama struktura czasu sugerowała: ”człowieku, zaangażuj się w to, co jest teraz – nie rób wycieczek do swojej przeszłości”. Nam się wydaje, że ludzie inteligentni to są tacy, którzy mają bogate doświadczenie i gdy następuje jakieś wydarzenie, to grzebią jak w worku w tym swoim doświadczeniu i wyciągają odpowiedni wniosek albo zestaw sentencji. Nie! Wydaje mi się, że człowiek inteligentny - według Pisma Świętego – to jest ten, który umiejętnie reaguje na chwilę teraźniejszą, który nie przegapi tego czasu, który przyszedł, czasu sposobnego, tej ”pełni czasów” jak mówi w dzisiejszym liście do Galatów św. Paweł. Ta pełnia czasów polega na tym, żebyśmy pamiętali, że nieustannie jesteśmy dziećmi Pana Boga, że mamy do Niego wołać ”Abba Ojcze”, że mamy się zanurzyć w chwili teraźniejszej i umieć ją smakować. To nie znaczy, że nasza przeszłość nie jest ważna – jest! Nasza przyszłość też, ale to, co będzie, wykuwa się teraz. To, co było mogę również przemienić w chwili teraźniejszej.

Jak to uczynić? Na dwa sposoby: przemianie winien ulec nasz stosunek do rzeczy i nasz stosunek do ludzi. A to wszystko pod hasłem nie osądzania, tylko przyjmowania. My bardzo często osądzamy to, co mamy porównując się z innymi ludźmi. Nie liczy się to, co mam – liczy się to, jak przyjmuję to, co mam. To jest jedna wielka tajemnica, a druga jeśli chodzi o człowieka. Bardzo często gdy spotykamy drugiego człowieka, od razu go osądzamy. Pismo Święte mówi: - nie sądźcie, abyście nie byli sądzeni. No zaraz, ładnie się mówi, ale życie nas zmusza do tego, żebyśmy wydawali osądy. Owszem, ale znacznie rzadziej niż sobie myślimy, że tak jest. W Piśmie Świętym diabeł jest nazywany oskarżycielem, ten który oskarża. Jest napisane: - oskarżyciel naszych braci został strącony. I my mamy chyba gdzieś takiego oskarżyciela na ramieniu, który ciągle podszeptuje nam recenzje na temat siebie, na temat drugiego człowieka.

Zwróćmy uwagę na taką niesamowitą właściwość, która jest w nas – w momencie, kiedy ktoś nas chwali albo gani, burzymy się wewnętrznie. I to nie chodzi o to, czy ten ktoś ma rację, ale burzymy się dlatego, bo wiemy, że zarówno nagana jak i pochwała nie wyczerpuje całej prawdy o nas. Nie jesteśmy tylko tą recenzją, którą w aktualnej chwili wydał jakiś człowiek. Stąd może to wewnętrzne oburzenie, taka wewnętrzna intuicja, że ja jestem nieskończonością, jestem powołany do nieskończoności. Na tej zasadzie Jezus mówi, żebyśmy nie sądzili, żebyśmy nie ulegali tym podszeptom.

A co kiedy życie nas do tego zmusza, bo są takie chwile? Myślę, że wtedy trzeba mieć głęboką świadomość tego, że nasze sądy nie docierają do istoty rzeczy, że one często są powierzchowne. Jeżeli w ten sposób będę umiał przyjmować tą rzeczywistość, jeżeli będę umiał - jak dziecko - zanurzyć się w chwili teraźniejszej i nie korzystać z ”bogatego doświadczenia”, które zdobyłem, ponieważ każdy dzień jest inny i nie da się swojego doświadczenia przełożyć na nowość tego dnia, kiedy innymi słowy staję się dzieckiem, zaufam, że naprawdę Panu Bogu nic się nie wymknęło z rąk... to wtedy okazuje się, że ja staję się człowiekiem wolnym. ”Zostaliśmy nazwani synami, nie jesteśmy już niewolnikami” z naciskiem podkreśla św. Paweł w Liście do Galatów. Inaczej, jeżeli nie wyrobię w sobie, nie otworzę się na tą świadomość dziecięcia – Jezus też chciał być dzieckiem, to jest jakaś głęboka sugestia skierowana do naszego życia – to będę nieustannie niewolnikiem wydarzeń, które mnie spotykają i ludzi, którzy są na mojej drodze, będę wisiał na ich opiniach, ich oskarżeniach albo pochwałach. I wtedy ciągle w mojej głowie będzie się kotłowało, to co było wczoraj i co będzie jutro, a tymczasem teraźniejszość – która jest dotknięciem wieczności w moim życiu - będzie gdzieś bokiem umykała.

O Maryi dzisiejsza Ewangelia mówi, że: ”zachowywała wszystkie te sprawy w swoim sercu”, zarówno dobre jak i złe. Nie osądzała, Ona wniknęła niejako pod powierzchnię wydarzeń. Ojcowie greccy mówią o takich ludziach, którzy żyją jak dzieci, żyją chwilą teraźniejszą, innymi słowy o świętych: - Dioratikos. To znaczy, ci, którzy przeniknęli pod podszewkę wydarzeń, ale także zgłębili drugiego człowieka. Oni przestali osądzać, przyjmują i żyją chwilą – to jest pełnia.

Myślę, że takie będą moje życzenia dla Was, moi drodzy, w tym Nowym Roku – żebyśmy nieustannie uczyli się tego nowego spojrzenia, żebyśmy nie ulegali presji tego świata, który usiłuje nam narzucić spojrzenie zupełnie inne: jakiś opętańczy wyścig ku czemuś mglistemu, czego sami nawet nie potrafimy nazwać. Tu i teraz - to jest najistotniejsze.






Niedziela Świętej Rodziny
(Syr 3,2-6.12-14), (Kol 3,12-21) ,(Łk 2,22-40).



Dzisiaj obchodzimy święto Świętej Rodziny. Można – czasem tak bywa – grzmieć z ambony na patologie współczesnego świata, potępiać ludzi, którzy żyją bez ślubu, metody in vitro i wytrząsać się nad tymi wszystkimi, którzy nie służą Panu Bogu. Ale myślę, że to nie daje żadnych rezultatów. Można by to porównać do leczenia bólów rakowych Apapem. Wydaje mi się, że chyba najgłębszą genezę, najgłębsze źródło wszelkich niepokojów, które jest w sercu człowieka, a które owocują później rożnego rodzaju trudnymi sprawami, które niszczą nas, tę genezę daje Pismo Święte. Ono najgłębiej tłumaczy te rzeczy, które sprawiają, że w człowieku jest tyle destrukcji, tyle zniszczenia.

Wszystkie dzisiejsze czytania mówią z niesłychaną łagodnością o ojcostwie, macierzyństwie, czy synostwie. Wszystkie delikatnie napominają. To jest jakby sugestia bardzo delikatna, tu nie ma krzyku – tu jest cisza. Są dwa rodzaje ciszy, milczenia: takie milczenie, które jest pustką i które czasem krzyczy oraz takie milczenie, które nic nie mówi, ale jest pełnią i tylko czyni.

Zwróćmy uwagę na tę dzisiejszą Ewangelię. Ona opisuje pewien stary obyczaj żydowski, któremu poddali się Maryja, Józef i Jezus – obyczaj przedstawienia w świątyni. Jest on nakazany przez Pana Boga w Księdze Wyjścia. I pozwolę sobie odczytać ten starożytny fragment (Wj13), ponieważ on jest potrzebny do zrozumienia Ewangelii, a także potrzebny do zrozumienia każdego z nas.

Pierworodnych ludzi z synów twych wykupisz. Gdy cię syn zapyta w przyszłości: Co to oznacza? - odpowiesz mu: Pan ręką mocną wywiódł nas z Egiptu, z domu niewoli. Gdy faraon wzbraniał się nas uwolnić, Pan wybił wszystko, co pierworodne w ziemi egipskiej, zarówno pierworodne z ludzi, jak i z bydła, dlatego ofiaruję dla Pana męskie pierwociny łona matki i wykupuję pierworodnego mego syna. Będzie to dla ciebie znakiem na ręce i ozdobą między oczami przypominając, że Pan potężną ręką wywiódł nas z Egiptu.

Cóż znaczy ten tekst? Warto zwrócić uwagę, że jest on przeznaczony przede wszystkim dla mężczyzn. Można spłycić to, mówiąc, że w Starym Testamencie obowiązuje struktura patriarchalna, czyli mężczyzna, ojciec gra pierwsze skrzypce. Ale można to tłumaczyć jeszcze głębiej, mianowicie dlatego Pan Bóg zwraca się do mężczyzny, ponieważ mężczyzna musi się uczyć pewnych rzeczy, takich, które kobieta ma już w darze – ona już w sobie nosi ofiarę, ona będzie karmiła dziecko swoim ciałem. Mężczyzna musi się pewnych rzeczy uczyć. I Pan Bóg mówi do mężczyzny, że ten obyczaj ma być na pamiątkę wyzwolenia z niewoli, a więc mężczyzna ma być człowiekiem wolnym, nie może być niewolnikiem. Ojciec, głowa rodziny, ma być kimś wolnym. Przecież niewolnik nie może nauczać o wolności, on może tylko o niej marzyć. Tylko człowiek wolny może o wolności świadczyć. I to jest chyba też przyczyna tego, że bardzo często karcenie – które jest słuszne – nie daje żadnych rezultatów, dlatego, że to niewolnik karci drugiego niewolnika. A to jest po prostu śmieszne.

A co zrobić, żeby być człowiekiem wolnym? Bóg w Księdze Wyjścia mówi do mężczyzny, żeby pamiętał o tym, że to On go uwalnia, a mężczyzna ma nieustannie starać się o to, żeby być człowiekiem wolnym. A w tym celu musi nosić dwa znaki podczas modlitwy. Żydzi wzięli to dosłownie i do dzisiaj, gdy się modlą, przyczepiają sobie do głowy między oczami fragment Pisma Świętego, który jest otulony w skórzany futerał albo drewnianą skrzyneczkę, a do prawej ręki przywiązują sobie też fragment Pisma Świętego, który jest rzemieniami przypięty do ramienia. I jak mówi Pismo w Księdze Wyjścia ten znak na ręce ma być znakiem. Ręka jest symbolem czynu, a więc mój czyn ma mówić, nie słowa. Mój czyn ma coś oznaczać. To wszystko mówi Bóg do mężczyzny. A między oczami – to głowa – moje myśli mają być piękne i dopiero piękno myśli oraz czyn powoduje, że moje życie rzeczywiście zaczyna być prawdziwe. Ale to wszystko jest dostępne dla człowieka – dla mężczyzny wolnego, a nie dla niewolnika, który wykrzykuje, denerwuje się i irytuje. Być może są to słowa bardzo mocne, ale tak mówi Pismo Święte. Ja w tej chwili nic innego nie robię, tylko odczytuje to, co mówi Pan Bóg do każdego z nas. To wszystko, co mówi Bóg mężczyźnie, jest jakoś zawarte w kobiecie. Być może, że będę posądzony o feminizm, ale dostrzegam także rożnego rodzaju patologie w życiu niewiast. Widzę to i być może z tego powodu, że kobieta ma w darze to wszystko, jeżeli ona zejdzie na drogę patologii, to ta patologia jest stokroć gorsza niż męska. Mocne słowa, ale tak naprawdę one leżą u źródła wszelkich nieszczęść, które dokonują się w rodzinie. U źródła leży to, że mężczyzna już nie jest ojcem, tylko jest jakimś niewolnikiem, a kobieta stała się jego niewolnikiem. Bardzo mocne słowa, ale chyba sięgające istoty rzeczy.

W Ewangelii mamy rodzinę: Józefa, który nic nie mówi, ale jest człowiekiem czynu – ten człowiek tylko czyni i jego czyny są znakiem, znakiem również dla młodego Jezusa. I Maryja, która jest takim jednym wielkim otwarciem i przyjęciem na to wszystko, co Pan Bóg Jej dał – w Niej nie ma żadnych przeszkód, żeby rozwijała się w Niej łaska Boża. Mamy jeszcze dwie osoby, tak pozornie na marginesie, dwoje starców: Symeon, człowiek syty życia, ale syty w tym sensie, że dotknął wreszcie To, na co oczekiwał – istoty swojego życia – i mówi, że już może w spokoju odejść, zaspokoił wszelkie swoje pragnienia, znalazł głęboki sens. I stara kobieta, które oddaje się całkowicie modlitwie, po tym jak siedem lat była małżonką, a teraz żyje we wdowieństwie. To są głęboko symboliczne postacie i myślę, że nasz umysł powinniśmy zaludniać się tego typu postawami i postaciami. One nas uczą nie wykrzykiwać, nie pouczać, tylko naśladować. A to jest zupełnie co innego.

Te dzisiejsze cudowne czytania, które w taki delikatny sposób mówią nam o tym, co jest najgłębszym pragnieniem i szczęściem człowieka, niech będą dla nas przestrogą a jednocześnie pouczeniem i także, jeżeli zachodzi tak potrzeba, wyrzutem sumienia, bo tylko sięgając do głębi, jesteśmy w stanie coś uleczyć. Natomiast wszelkiego rodzaju znieczulaczami nic nie zrobimy, tylko przedłużymy nasze cierpienia. Amen.






II dzien Bożego Narodzenia - święto św. Szczepana
(Dz 6,8-10;7,54-60) - męczeństwo św. Szczepana.
(Mt 10,17-22) - "Będziecie w nienawiści u wszystkich z powodu mego imienia.
Lecz kto wytrwa do końca, ten będzie zbawiony."



Znowu Kościół każe nam w drugi dzień świąt rozważać męczeństwo i śmierć świętego Szczepana. To brzmi zawsze jak pewnego rodzaju dysonans, fałszywa nuta, zgrzyt. Ale wydaje mi się, że to święto rzuca istotne światło na Boże Narodzenie. Bardzo często zdarza mi się odpowiedzieć na takie oto pytania: ”Dlaczego Pan Jezus nie naprawił świata?” Bo Pan Jezus nie jest naprawiaczem, tylko Zbawicielem i nigdy nam nie obiecywał, że ta ziemia po której stąpamy, zamieni się w raj, a ci ludzie z którymi obcujemy, to będą aniołowie. Dzisiejsza Ewangelia dobitnie zresztą o tym mówi, że człowieka nie da się naprawić, to nie jest rzecz, która gdy się zepsuje, to ją naprawiamy, a gdy nie nadaje się do użycia, to ją wyrzucamy. Nie da się na człowieku odkręcić dekielka, pogrzebać troszeczkę, zmienić podzespoły i będzie chodził nadal. Człowiek jest kimś, kto może – ale nie musi – dać odpowiedź.

Dzisiejsze święto mówi nam o tym, że nie możemy poprzestawać tylko i wyłącznie na wspaniałym nastroju Bożego Narodzenia, że ono domaga się od nas konkretów. Drugiej osoby nie poznajemy w ten sposób, że badawczo wodzimy za nią spojrzeniem, albo wyciągamy jakieś wnioski nie zamieniając z nią ani jednego słowa – a czasem bawimy się w takich antropometrów. Drugą osobę poznaję tylko i wyłącznie w relacji, wchodząc w relacje, które kosztują mnie nieraz bardzo dużo. Może dlatego współczesny człowiek woli o wiele bardziej wchodzić w relacje z rzeczami, niż z ludźmi, bo rzeczy co najwyżej stracę, sprawę jakąś popsuję, natomiast drugi człowiek może mi zadać ranę.

Nie ma rzeczywistego świata poza relacjami i nigdy nie pojmę nic z Bożego Narodzenia, mogę co najwyżej ulec chwilowej nostalgii, jeżeli nie będzie ono owocowało we mnie głębokim kontaktem przede wszystkim z Panem Bogiem i drugim człowiekiem. Naprawiaczy świata jest dużo. Pan Bóg obiecał nam, że nas wyzwoli z grzechu i to nie z grzechu cudzego, tylko z grzechu mojego. I wtedy dopiero w tym procesie nieustannego wyzwalania ja mogę zobaczyć rzeczywistość taką, jaką ona jest – rzeczywistość Bożą. Nigdy na innej drodze!

Bycie naprawiaczem, wiemy jako to się kończy. Są dwie możliwości: naprawiacze świata albo kończą w domu dla obłąkanych, albo kończą jako tyrani. Niezależnie czy areną ich działania będzie rodzina, wspólnota w której żyją, czy też arena historii. Tak się to kończy i nie ma innej drogi. Każdy z nas, czy chce, czy nie chce, daje świadectwo o tym komu, albo czemu służy. Może rozumem rozłupać zagadki tego świata, ale nigdy ich nie zgłębi. Dopiero wtedy mogę wejść w tajemnicę, jeżeli wchodzę w relacje z osobą. Święty Szczepan mnie o tym uczy, że wejście w głęboką relację z Chrystusem obfituje taką wizją, że widzę Niebo otwarte i Syna Człowieczego zasiadającego po prawicy Boga. I widzę to już tu i teraz. To otwiera mnie na zupełnie inną rzeczywistość. Dopóki jestem zamknięty w ścianach mojego rozumu i usiłuję rozwikłać zagadkę świata, mogę to robić do końca świata i jeden dzień dłużej ;) i nigdy nie będzie skutku. Albo skutek będzie jak to w bardzo smutnych słowach określił Tadeusz Borowski w pieśni:

Nad nami noc. Goreją gwiazdy,
dławiący, trupi nieba fiolet.
Zostanie po nas złom żelazny
i głuchy, drwiący śmiech pokoleń.


To mnie czeka jeżeli będę próbował tylko i wyłącznie – bez relacji z Bogiem i z drugim człowiekiem – zgłębić tajemnicę tego świata. Chrystus namawia mnie nieustannie do zaangażowania. I to Boże Narodzenie będzie tylko nastrojem, który można popsuć, jeżeli tak naprawdę w moim życiu nie będzie głębokiego zaangażowania w Boga i w drugiego człowieka.







III niedziela Adwentu
(J 1,6-8.19-28) - Jan Chrzciciel: Nawracajcie się! Jam głos wołającego na pustyni.



Ostatnio na katechezie, gdy mówiłem o Adwencie większość klas zadała mi takie pytanie:
- Czy w Adwencie możemy chodzić na dyskoteki?

Za takim pytaniem kryje się płytkość wiary. Jeżeli ja sobie zadaję tego typu pytania - czy ja mogę to, czy tamto, czy to nie będzie sprzeczne z Ewangelią albo z przykazaniem - to świadczy, że muszę popracować jeszcze nad swoją wiarą. Powiedziałbym, że jest to pytanie niewolnika. Jeżeli ja zbliżam się do przykazań, ocieram, czy szukam furtki, to świadczy o moim luźnym stosunku do Pana Boga. Między przyjaciółmi prawdziwymi istnieje taka sytuacja, że jeden przyjaciel wyczuwa co może urazić drugiego i tego po prostu nie robi, i wie o tym całym swoim sercem. To jest rzeczywiście przyjaźń, że ja wiem, co może sprawić przykrość drugiemu człowiekowi i tego nie robię. Dokładnie znam jego serce, wiem czego pragnie, a czego nie znosi, nie musi mi tego nikt spisywać. Coś takiego musi być między mną, a Panem Bogiem. Czy ja koncentruję się na przyjaźni z Panem Bogiem, czy koncentruję się na przykazaniach, co mi wolno, a czego nie wolno? My często koncentrujemy się na tym ... żeby ”nie dać plamy”. A ja jestem Jego dzieckiem i mam być Jego przyjacielem.

Jezus przyszedł oddać za mnie swoje życie, ”nawróćcie się” to znaczy: ”bądźcie w Moim domu i czujcie się tutaj dobrze, zaprzyjaźnijcie się ze Mną, bądźcie blisko Mnie, poświęćcie Mi trochę czasu”, a wtedy nie będziecie się musieli zastanawiać nad tym, czy wolno w Adwencie iść na dyskotekę, czy nie. Moja wiara wymaga zaangażowania, żebym poczuł się rzeczywiście jak Jego dziecko, a nie jak gość, który od czasu do czasu jest tylko u Pana Boga z wizytą kurtuazyjną.

Dzisiaj Kościół stawia nam przed oczy świętego Jana Chrzciciela, który występuje w scenerii pustyni i mówi, żebyśmy się nawrócili. Otóż nawrócić się, to znaczy zrobić miejsce dla Pana Boga, być gościem w Jego domu, wsłuchać się w Jego słowa. Ja nie będę mógł tego uczynić, jeśli przynajmniej po części nie zrezygnuję z jakiś swoich działań, jeżeli w moim życiu nie znajdę tej chwili dla Boga samego, jeżeli nadal będę w takim tempie, jak dzisiejszy świat biegnie, biegł razem z nim. To jest niezbędne - każda przyjaźń i każda miłość karmi się czasem poświęconym drugiemu człowiekowi.

Asceza właśnie na tym polega, że ja odmawiam sobie czegoś, nie po to, żeby katować siebie, tylko po to, żeby wyostrzyć swoje zmysły. Po to, żebym słyszał kroki Pana Boga, który przechodzi blisko mnie, a ja - jeżeli żyję w tym hałasie i nie mam takiego czasu izolacji - to nigdy tych kroków nie usłyszę. To jest ważne, żebyśmy zrobili miejsce w tym Adwencie na Pana Boga, wtedy nie będziemy zadawali dziwnych pytań. Wtedy dokładnie będę czuł, czego Pan Bóg ode mnie wymaga, nie będę osądzał Ewangelii, że jest nieżyciowa. Jeżeli ja tak mówię, że Ewangelia jest nieżyciowa, to być może moje życie jest nieludzkie. Może tak się wtopiłem w te prawa dżungli, które obowiązują we współczesnym świecie, że to silniejszy pożera słabszego, że ja w ogóle nie czuję tego, co Jezus chce do mnie powiedzieć?

Niezmiernie ważną rzeczą jest usłyszeć dzisiaj ten głos wołającego na pustyni, ale najpierw ja na tą pustynię musze wejść, bo on do mnie nie dotrze. Gdy chcemy powiedzieć o daremnych nawoływaniach kogoś, to mówimy w języku polskim, że jest to ”głos wołającego na pustyni” albo ”w puszczy”. Ja się tam muszę udać, żeby go usłyszeć, a żeby się udać, muszę zrezygnować z części bodźców, które mnie nieustannie bombardują. Trzeba wyostrzyć swoje zmysły, po to żeby usłyszeć przechodzącego Boga.







II niedziela Adwentu
(Mk 1,1-8) - Początek Ewangelii o Jezusie Chrystusie, Synu Bożym.



Muszę przyznać, że sam się sobie dziwię, że po tylu latach nasiąkania tekstami Pisma Świętego ciągle ulegam pewnej pokusie. Takiej pokusie, że zmiana struktur spowoduje, że nasze życie będzie się odbywało jak w raju. I chyba dużo ludzi ulega tego typu pokusom. Wchodzimy w jakiś układ – każdy z nas jest w sieci uzależnień – idziemy do pracy, idziemy do następnego klasztoru, jak w moim przypadku, czy też żyjemy w rodzinie i ciągle nam się wydaje, że gdyby te struktury były lepsze, gdyby to lepiej działało, gdybyśmy mieli mądrzejszych przełożonych albo inteligentniejszych podwładnych... to wtedy dopiero wszystko by zafunkcjonowało i mielibyśmy raj na ziemi.

Dziwię się sobie, ponieważ Ewangelia mówi coś zupełnie innego. Zwróćmy uwagę, że Jezus ani nie przewrócił panowania rzymskiego, ani nie zaprowadził w Jerozolimie pokoju, ani nie zrealizował królestwa w takim wymiarze, w jakim my byśmy oczekiwali. Co więcej, takie gorączkowe oczekiwania na nagłe przyjście, natychmiastowe wyzwolenie i uleczenie struktur spowodowały zgubę Judasza. On chciał przymusić swoją zdradą Jezusa to natychmiastowego działania. I wydaje mi się, że nigdy dość przypominania, że droga chrześcijańska jest zupełnie inna. W momencie, kiedy ja chcę reformować innych ludzi, to na ogół ich pokiereszuję, pokaleczę, a i sam otrzymam takie ciosy, z których pewnie do końca życia się nie wyliżę. Nie tędy droga. Jezus nigdy nie miał takiego zamiaru realizowania Królestwa Bożego tu, teraz i na ziemi, bo wiedział, że każdy z nas jest pęknięty wewnętrznie. Jeżeli ktoś by chciał rzeczywiście zmieniać struktury, zaowocowałoby to albo obozem koncentracyjnym, albo łagrem sowieckim (przerabialiśmy już to w historii), albo zgorzknieniem.

Zapominamy to, o czym nawet poeci mówią, że:” Lawina bieg od tego zmienia, po jakich toczy się kamieniach” (Cz. Miłosz). To znaczy, ze ja mam zmieniać przede wszystkim samego siebie. Nie chodzi o to, żebyśmy nie dostrzegali głupoty i kretynizmu, które są wszędzie, ale jednocześnie trzeba pamiętać że nigdy niszcząc struktury i zastępując je nowymi, takimi jak myśmy je sobie wymyślili (bo przecież to my mamy monopol na prawdę;) nie zbawimy świata. Ani ja ani ty, drogi parafianinie, nie jesteśmy zbawicielami świata. Wszystkie postacie, które występują w Piśmie Świętym, a które są postaciami świętymi w ten sposób „konfigurują” swoje życie. Zwróćmy uwagę na Jana Chrzciciela – on jest tylko głosem – on reprezentuje Kogoś innego. Jego dążenia zupełnie idą w poprzek dążeń tego świata, gdzie świat nam podpowiada, że musisz się człowieku realizować, musisz się spełniać. Jan nie ma takich ambicji. Jego ambicją jest głoszenie przyjścia Pana Boga. Zwróćmy uwagę na Jezusa Chrystusa – nic innego nie robi tylko głosi to, co usłyszał od swojego Ojca, nic nie dodaje od siebie. To jest najprostsza recepta, żeby w tym życiu zaznać spokoju i dotknąć Królestwa Bożego. Zawsze jeżeli będziemy usiłowali siłą, przemocą - pewni i pyszni, że to my mamy receptę na zbawienie ludzi - realizować to wokół, w naszej rodzinie, w naszym klasztorze, czy w naszym państwie, to zawsze to pociągnie za sobą ofiary.

Myślę, że warto zapamiętać sobie tę prawdę ewangeliczną – to nie my jesteśmy powołani do zbawienia wszystkich ludzi, to Jezus Chrystus nas zbawia. Zbawienie niejako przychodzi z zewnątrz. Mogę zmieniać świat, zmieniając samego siebie. Niestety, jest to monotonny, długi i nigdy nie kończący się na tej ziemi proces. Natomiast, jeśli ja chcę go tu na ziemi dokończyć, to zawsze pozostawiam za sobą zgliszcza. Jak to ujął bard Jacek Kaczmarski: ”Są ludy, które dojrzały do śmierci z rąk ludów niedojrzałych do życia”. I tak jest chyba w moim indywidualnym życiu. Mam realizować, to, co mówi Jezus – dojrzewać do śmierci, odkładając miecz i walcząc przede wszystkim z sobą. I pewnie zginę od ciosów tych, co niedojrzali do życia, ale to jest droga ewangeliczna. Tą drogą kroczył nas Zbawiciel, Jezus Chrystus. Tą drogą kroczył Jan Chrzciciel i wszyscy, którzy są naprawdę warci uwagi chrześcijanina.



Nic się nie kończy prostym tak lub nie
I nie na darmo giną wojownicy;
Dlatego mówię: To początek końca,
A lud pijany wspina się na mury,
Bo pustką zieją szańce barbarzyńców.

Strzeżcie się tryumfu – jest pułapką losu,
I nic nie znaczą wrogów naszych hołdy.
Jeden jest ogień, którym płoną stosy;
Miecz o dwóch ostrzach trzyma tępy żołdak…

Ja wam nie bronię radości,
Bo losu nie zmienią wam wróżby,
Ale pomyślcie o własnej słabości,
Zamiast o tryumfie nad ludźmi.

O straszne święto, co poprzedza zgon!
Szczęśliwe miasto pod rządami Priama –
Rynki, świątynie, freski, poematy
Zbezcześci zabłocony but Achaja;
Ślepota dzieci twych otwiera bramy.

Już mrówcza fala toczy się po polu,
Gdzie niewzruszenie tkwi Czerwony Koń.
Ach jakbym chciała być jak oni, być jak oni!
Ach jak mi ciąży to, co czuję, to co wiem…

Bawcie się, pijcie, dzieci,
Jak się bawić i pić potraficie –
Są ludy, co dojrzały do śmierci
Z rąk ludów niedojrzałych do życia…

Jacek Kaczmarski
1978


 





I niedziela Adwentu
(Mk 13,33-37) - "A odźwiernemu przykazał, żeby czuwał.
Czuwajcie więc, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie."


/fragmenty/

Dzisiejszą Ewangelię można porównać do takiej sytuacji, że tym domem, opuszczonym przez Pana, to jesteśmy my. My sami, nasze zdolności, dynamizmy, które nam Pan Bóg dał - to są wszyscy ci słudzy. Jest jedna osoba, która pełni w tym domu niezmiernie ważną funkcję, pomimo, że może się ona wydawać taką niepozorną funkcją - Jezus to zaznacza. Mianowicie, tą osoba jest odźwierny, czyli ten, kto wpuszcza do domu ludzi i wypuszcza. I tym odźwiernym są nasze oczy, nasz umysł, nasze serce, nasze myśli, a to, co wpuszczamy to jest świat, relacje z drugim człowiekiem, z Panem Bogiem. Chrystus mówi: ”CZUWAJCIE”, a szczególna odpowiedzialność za to czuwanie spoczywa na odźwiernym, czyli w sumie na każdym z nas.

Warto by się w tym Adwencie zastanowić: co ja wpuszczam do swojego wnętrza? Bo niestety, jeśli śpię, mogę ulec złudzeniu - chodzi mi o takie spanie w sensie moralnym i metafizycznym - że to, co wpuszczam do swojego wnętrza jest dobre, a będzie to powodowane tym, że ja tego pragnę... Natomiast w konsekwencji okazuje się jak wielkie spustoszenie powodują we mnie rzeczy, które wpuściłem do swego wnętrza. A więc to ja, to na mnie spoczywa odpowiedzialność za selekcję, co ja spożywam z tego świata w bardzo szerokim tego słowa znaczeniu. Nie chodzi oczywiście, ani przede wszystkim, o pokarm, ale o ten pokarm intelektualny - co ja przerabiam? Za czym gonią moje oczy, moje uszy? Co chcę zdobyć swoim umysłem? To powinno podlegać selekcji, a tą brzytwą, która odcina to, co złe, niszczące, brutalne, wulgarne, to jest właśnie Ewangelia. I to jest czas takiego intensywnego przyjrzenia się sobie i pamięć o tym, że wszystko tak naprawdę zanurzone jest w Łasce, albowiem właścicielem tego domu, sług, i odźwiernego jest Pan nasz Jezus Chrystus, a my mamy intensywnie Go oczekiwać. ”Oto stoję u drzwi i kołaczę”. Amen.







XXXIII niedziela zwykła
(Mt 25,14-30) Przypowieść o talentach.


Dzisiejsza Ewangelia rozprawia się z kilkoma zabobonami XXI wieku. Pierwszy z tych zabobonów, który niestety przyniósł krwawe żniwo, to jest to, że każdy człowiek jest równy. Nie ma większej głupoty niż takie stwierdzenie. Wystarczy tylko spojrzeć na nasze twarze – każda jest inna. Na nasze talenty – każdy ma inne. Jesteśmy równi, ale pod jednym jedynym względem – każdy z nas jest dzieckiem Pana Boga, każdy jest tworem Jego rąk. Poza tym jesteśmy zupełnie inni. Wiedzieli już o tym starożytni Grecy. Był taki mit, który przestrzegał przed taką obłędną teorią równości ludzi, mianowicie niejaki Prokrustes stworzył ideę człowieka idealnego. Stworzył taką miarę – łoże, łapał przechodniów i przykładał ich do tej miary. I nie obyło się bez obcinania kończyn, gdy złapany nie przystawał do tego łoża, ewentualnie nie obyło się bez ”wydłużania”, gdy był zbyt mały. Ten mit przestrzegał przed tym, abyśmy traktowali każdego człowieka równo. To nie znaczy oczywiście, że mamy niektórych poniżać, a innych wywyższać, absolutnie nie! Jezus mówi wyraźnie, że każdemu dał talent według jego zdolności. To jest pierwszy zabobon, z którym Pan Bóg się rozprawia w dzisiejszej Ewangelii. Ludzie są równi tylko pod jednym jedynym względem – każdy z nas jest dzieckiem Bożym. Poza tym każdy jest indywidualnością. Niepowtarzalną indywidualnością i trzeba o tym pamiętać. A jeśli nie pamiętamy, to rodzi się zazdrość w stosunku do innych ludzi, którzy w naszym mniemaniu zostali szczodrzej obdarowani.

Drugi zabobon to jest hierarchia talentów, którą sami stworzyliśmy. Na przykład artysta, poeta, muzyk, to ktoś znacznie większy niż na przykład zwykły stolarz, który robi meble. W Ewangelii dzisiejszej Jezus mówi, że to bzdura, bo każdy z tych talentów jest jednakowy. Nie chodzi o to, jakie ja mam talenty, one nie są wartością samą w sobie. Wartością jest to, jaki ja z nich pożytek robię. Bo oto pisarz, który może wspaniale pisać, zręcznie układać zdania z bliższym i dalszym dopełnieniem ... a okazuje się, że ma duszę lokaja. Iluż takich ludzi jest! Picasso, niewątpliwie znakomity malarz, pożytkował swoje talenty, wychwalając niejakiego Józefa Stalina. Oczywiście, nie chodzi o to, aby go potępiać w czambuł, bo my bardzo często kogoś potępiamy, albo wynosimy na piedestał. Trzeba zauważyć, że swoje talenty w tym wypadku źle spożytkował. Jean Paul Sartre, znakomity, uzdolniony pisarz, twórca egzystencjalizmu, również piał peany na temat Stalina.

Zabobon ten sięga tak daleko, że jeżeli taki artysta wypowiada się na tematy zupełnie nie związane ze swoją sztuką, to jesteśmy mu w stanie uwierzyć, bo on, wielki, okrzyknięty przez media, tak powiedział. Warto pamiętać, że dla Pana Boga nie liczy się, ile talentów dostaliśmy – to On jest ich dawcą – liczy się to, jak ja je spożytkowałem.

Dzisiejsze czytanie z Księgi Przysłów opisuje zwykłą, prostą kobietę, matkę, gospodynię domową i wychwala tę kobietę. Oczywiście, proszę mi nie imputować twierdzenia, że wszystkie kobiety już jestem w stanie zagnać do kuchni i powiedzieć, że tam jest ich miejsce, absolutnie! Jeżeli jakaś niewiasta znakomicie godzi miłość do swojego męża, miłość do dziecka i pracę, chwała Bogu! Wspaniale! Ale nie wymagajmy tego od wszystkich. Nie wciskajmy w gardło ”równouprawnienia”, bo wtedy przyczynimy się do nieszczęścia bardzo wielu ludzi i to widać na pierwszy rzut oka w dzisiejszych środkach masowego przekazu. Nie ilość talentów, ale sposób ich wykorzystania.

Jeszcze jedno straszne zdanie z tej Ewangelii mówiące o człowieku, który dostał jeden tylko talent. Zwróćmy uwagę na to, że tylko ten człowiek z jednym talentem oskarżył tego pana o to, że jest człowiekiem groźnym i wymaga od niego takiego wysiłku i wymaga zbioru tam, gdzie nie posiał. Ci którzy dostali więcej talentów, nie robili panu żadnych wyrzutów. Tylko ten jeden. Do czego zmierzam? Jeżeli ja w dzisiejszym świecie - w którym jest ta hierarchia talentów, jeden się liczy bardziej, inny mniej – oderwę oczy od swojego talentu, może malutkiego, który dostałem, może talentu uśmiechania się do ludzi, i będę chciał dorównywać innym, zdradzając tym samym swoje powołanie... to zakopuję swój talent. I to grozi większości ludzi, bo większość ludzi - nie bądźmy pyszni - nie jest obdarzona jakimiś wspaniałymi talentami w hierarchii tego świata, ale każdy z nas jest obdarzony wspaniałym talentem w hierarchii Pana Boga.

To jest te kilka zabobonów, z którymi rozprawia się dzisiejsza Ewangelia.

Jakby podsumowując, święty Paweł mówi dzisiaj do nas: „Nie śpijmy przeto jak inni, ale czuwajmy i bądźmy trzeźwi”. Trzeźwo patrzmy na rzeczywistość i nie dajmy się zwariować modami – one przemijają. Dla Pana liczy się to, co ja zrobię ze swoim nawet najskromniejszym, mini-malutkim talentem. I nie muszą tego opisywać w prasie, ani trąbić o tym w telewizji.







XXXII niedziela zwykła
(Mt 25,1-13) Przypowieść o pannach roztropnych i nieroztropnych.


Z zażenowaniem muszę się przyznać do pewnej irytacji. Irytują mnie te fragmenty Pisma Świętego, w których zmieniono treść ze względu na wrażliwe ucho słuchacza. Ta Ewangelia nie jest o pannach roztropnych i nieroztropnych, tylko o mądrych i głupich. Tak powiedział Jezus i tak jest w oryginale.
A tłumacze trochę złagodzili.

Czy głupota jest grzechem?

Otóż jest i to najstraszniejszym z grzechów, takim który zasłużył na to, żeby zatrzaśnięto mu drzwi wieczności. Straszne jest to, ale tak mówi Pan Jezus. Może warto by zmienić formę - to głupota sama zatrzaskuje sobie drzwi, natomiast mądrość zostaje nam dana. A ja powinienem się tylko na nią otworzyć.

Gdzie więc znaleźć mądrość, żeby nie być głupim?

Sięgnijmy do Księgi Mądrości: - „Kto dla niej (dla mądrości) wstanie o świcie, ten się nie natrudzi, znajdzie ją bowiem siedzącą u drzwi swoich. Sama bowiem obchodzi i szuka tych, co są jej godni. Objawia się im łaskawie na drogach” Wniosek z tego, że mądrość jest wszędzie. Jest w Kościele, jest w rodzinie, jest w biurze, jest w klasztorze, jest na ulicy – przechadza się tą ulicą i jest w spotkanym człowieku. Ale uwaga! Jest tam też głupota! W każdym z wyżej wymienionych miejsc.

Jak to wszystko rozróżnić?

W sukurs przychodzi nam dzisiejsza przypowieść o pannach mądrych i głupich. Nie chodzi tutaj o niewiasty, ale o wszystkich. Na czym polega mądrość, a na czym głupota? Są w Piśmie Świętym takie miejsca, które mogą nas irytować. Chyba szczególnie trzeba na nie zwrócić uwagę. Mianowicie, możemy mieć za złe Panu Jezusowi, że za taki drobiazg, za to, że te głupie nie zabrały oliwy zatrzasnął im drzwi przed nosem. Możemy też mieć pretensje do mądrych, że się nie podzieliły. Ale skoro tak Pan Jezus skomponował tę przypowieść, to chodzi o coś znacznie głębszego niż bańka oliwy. Tą mądrością jest łaska. A jak ją zdobyć? Poprzez uważność.

Jeszcze jedna rzecz, ja niestety mądrością nie jestem w stanie podzielić się z drugim człowiekiem natychmiast. Bardzo często w naszym życiu kształtują nas doświadczenia nagłe, to co na nas spada nagle. To doświadczenie i nasza odpowiedź tak mocno odbija się na życiu człowieka, że prowadzi albo do degradacji tego życia albo do rozkwitu. I żeby dobrze odpowiedzieć na wymagane chwile, trzeba napełniać się nieustannie mądrością. Nasze życie jest procesem. Trzeba odsiewać tę głupotę, która się ciśnie zewsząd, od ziaren mądrości, którymi jest utkany cały świat. O zgrozo, chyba najwięcej tej głupoty jest dzisiaj w środkach masowego przekazu. Bardzo często spotykam się z takim argumentem, gdy z kimś polemizuję, że; „No przecież w gazecie tak napisali!” . Niedługo stwierdzimy jeszcze, że jakiś Iks w serialu tak powiedział i w związku z tym jest to prawda.
Niestety, jest takie kąśliwe powiedzenie, że jedyną rzeczą, którą Pan Bóg ludziom dał po równo jest mądrość, jakoś nikt nie narzeka na jej brak. Niewątpliwie ta głupota jest obecna i ona aż razi.

Jak znaleźć mądrość?

Zasadniczą sprawą w tej Ewangelii jest uwaga. Uwaga i czujność skierowana na otaczający świat. Człowiek, który jest uważny, w pewien sposób odwraca oczy od samego siebie. Nie zajmuje się już sobą, a skupia swoją uwagę na obserwacji innych i całego świata. I czeka, aż ten świat i drugi i człowiek mu się objawi.

Trzy ważne rzeczy dotyczące uwagi i czujności, mianowicie:

1. Pierwsza to jest uwaga chwili - żebym był uważny w tej aktualnie chwili w której żyję. I bardzo wiele rzeczy nam umyka, ponieważ idziemy przez ten świat i myślimy o czymś zupełnie innym. Nie żyjemy w chwili teraźniejszej. I bardzo wiele rzeczy umyka nam, ponieważ idziemy przez ten świat, a myślimy o czymś zupełnie innym. Nie żyjemy w chwili teraźniejszej. Bardzo wiele rzeczy moglibyśmy zrobić, dla bardzo wielu ludzi, którzy wokół nas są smutni i zrozpaczeni - chociażby tak małe rzeczy jak podarowanie im uśmiechu, czy uważność dla człowieka potrzebującego, który jest obok mnie. Małe rzeczy, które mogę rozdawać tysiącami w ciągu dnia. To jest uwaga chwili. Może ci, którzy są obok mnie, są smutni i przygnębieniu, potrzebują tej chwili, kiedy ich dotknę i będę razem z nimi. To jest pierwsza rzecz.

2. Druga bardzo ważna to jest uwaga skierowana na zło. Ulubioną metaforą mnichów z trzeciego i czwartego wieku po Chrystusie była metafora odźwiernego – człowieka, który stoi przy drzwiach i przepuszcza, albo nie przepuszcza. I ja muszę być odźwiernym mojego wnętrza: te wszystkie treści i uczucia, które napływają do mnie, ja muszę umieć filtrować. Jeżeli tego nie zrobię, to okaże się po pewnym czasie, że sublokatorami mojego wnętrza są rozpacz, głupota, nienawiść itd. – bo nie byłem dobrym odźwiernym. Orygenes, taki fenomenalny myśliciel z drugiego wieku po Chrystusie porównał te pięć panien z Ewangelii do pięciu zmysłów. I Jezus też mówi, że wszystko zło, co przychodzi do naszego wnętrza przechodzi przez nasze zmysły. Jak niezmiernie ważną rzeczą jest uważność!

3. Trzecia rzecz – uwaga skierowana na Pana Boga, na koniec świata, na to, że On przyjdzie.

Jeżeli będę pielęgnował te uważności w swoim życiu, bezpiecznie przez nie przejdę. Co więcej, jest to najprostsza recepta na szczęście. Odwrócenie oczu od samego siebie i skierowanie na ten świat i wydobywanie z niego tych ziaren mądrości.







XXXI niedziela zwykła
(Mt 23,1-12) Czyńcie więc i zachowujcie wszystko, co wam polecą,
lecz uczynków ich nie naśladujcie. Mówią bowiem, ale sami nie czynią


Nikt z nas nie jest doskonały, ale to stwierdzenie nie ma być usprawiedliwieniem, tylko stwierdzeniem faktów. To, że nie jesteśmy doskonali, wcale nie znaczy, że nie mamy do doskonałości dążyć, a raczej otwierać się na działanie Chrystusa, który chce, żebyśmy byli świętymi.

W dzisiejszej Ewangelii Jezus mówi o faryzeuszach, którzy co innego mówią – ale mówią słusznie, zgodnie z Pismem Świętym – a zupełnie inaczej postępują. Bardzo często drażni nas takie postępowanie, ale musimy odróżnić pewne rzeczy - mianowicie słuszność wypowiedzi oraz zgodność z Pismem Świętym i z tym, co mówi Pan Bóg, odróżnić od osoby, która to mówi. I to wcale nie jest usprawiedliwianie osoby, ale bardzo często odrzucając tę osobę, której słabości znamy i to, co ona mówi – a mówi prawdę – wyrzucamy wszystko. Asekurujemy się w pewnym stopniu.

Bardzo często jest też tak, że ta sytuacja, kiedy człowiek ma świadomość swojej słabości, knebluje mu usta. Ale Jezus wskazuje, żebyśmy mówili, pomimo tego, że jesteśmy słabymi ludźmi. I ja bardzo często dokonuję tego typu rzeczy w swoim życiu, że nie chcę komuś zwrócić uwagi (nawiasem mówiąc to powinno być bardzo delikatne) ponieważ wiem, że sam jestem słaby i narażę się na to, że on również mi zwróci uwagę. Ale jeżeli będziemy się tak asekurowali, to tak naprawdę nigdy się nie spotkamy, będziemy omijali siebie, przemilczali swoje słabości, czy to, co nas drażni i irytuje w innych ludziach, natomiast nigdy nie spotkamy się w swoich słabościach i nie zajrzymy do swojego serca. Jest w każdym z nas takie asekuranctwo – „Co ja się będę wtrącał, a nuż ten człowiek wywlecze mi moje słabości?”

Jeszcze jedna bardzo ważna zasada: jeżeli ktoś już mi zwraca uwagę - a ja wiem, że on jest słaby nawet pod tym względem, nawet w tej materii w której mi zwraca uwagę - to warto by przyjąć najpierw, zanim zacznę protestować. Przyjąć i przeanalizować to, co on do mnie mówi – niezależnie od tego jak słabym człowiekiem jest.

Warto w ten sposób przyjmować i również mówić do innych ludzi, wtedy nasze życie staje się prawdziwe. My bardzo często boimy się, że z ust drugiego człowieka usłyszymy krytyczne słowa i dlatego przemilczamy pewne rzeczy, ale prędzej czy później one wyjdą. Prędzej czy później one wyjdą w mojej wściekłości w stosunku do całego świata, do innych ludzi czy do tych, którzy są Bogu ducha winni. Nie możemy milczeć, nawet jeśli jesteśmy przekonani o naszych słabościach.

Warto by zawsze zapytać, czy jeżeli zaczynam mówić do drugiego człowieka i mówię o jego słabościach - co mną powoduje? Czy gniew, czy też pragnienie pomocy temu człowiekowi, żeby zobaczył to, w czym słabuje.







2 listopada - Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych
(Łk 23,44-46.50.52-53;24,1-6a) - Józef z Arymatei udał się do Piłata i poprosił o ciało Jezusa.
Zdjął je z krzyża, owinął w płótno i złożył w grobie,



Dzisiaj jest taki dzień, że każdy z nas jest Józefem z Arymatei – tym człowiekiem, który ostrożnie i delikatnie ściągał ciało Jezusa z krzyża. Każdy z nas obejmuje dziś ramionami i sercem tych wszystkich, którzy już odeszli, którzy już nie żyją.

Zawsze mnie fascynowała ta postać Józefa z Arymatei. Człowiek wysoko postawiony w hierarchii żydowskiej, członek Wysokiej Rady, ktoś kto decydował o sprawach politycznych i o sprawach religijnych. Był jedynym z Wysokiej Rady, który wstawił się za Jezusem podczas procesu. Co więcej, w momencie kiedy Jezus skonał na krzyżu, on odważnie poszedł do Piłata, poprosił o Jego ciało, a także dał Mu swój grób. Razem z Nikodemem – Nikodem jak notują Ewangelie przyniósł sto funtów ziół i pachnideł, żeby zabalsamować ciało Jezusa.

O Józefie z Arymatei mówią wszystkie cztery Ewangelie. Dlaczego akurat o tym człowieku wspominam? Dlatego, żebyśmy sobie uświadomili, co może uczynić śmierć drugiego człowieka. Józef jeszcze nie wiedział, że Jezus zmartwychwstanie. Teologia mówi, że nie było jeszcze tej wiary popaschalnej, czyli wiary w zmartwychwstanie. Dla niego Jezus był człowiekiem, który umarł i zostanie do końca swoich dni w ziemi. A mimo wszystko śmierć Jezusa wywołała w Józefie niesamowitą przemianę. Przedtem się bał. Jedna z Ewangelii mówi, że był uczniem Jezusa, ale ukrytym z obawy przed Żydami. A ta śmierć wyzwoliła w nim odwagę, wyzwoliła konkretne dobre czyny. Ten człowiek został nagle przemieniony. Czule obejmował ciało Jezusa, gdy ściągał Go z krzyża i udostępnił Mu własny grób.

No dobrze, ale co ta postać mówi nam? Nam, którzy przywołujemy na pamięć tych wszystkich, którzy odeszli? Otóż bardzo wiele. Wydaje mi się, że nasze modlitwy i obrzędy, w których uczestniczymy – chociażby w tej Mszy świętej – za naszych zmarłych nie będą miały tak wielkiego znaczenia dal tych, którzy odeszli, jeżeli nie będą miały przełożenia na konkret naszego życia. Przecież wiemy sami ze swojego doświadczenia życiowego, że popełniamy błędy, że to, co po nas zostaje to nie jest tylko dobro, ale także zło. I teraz od nas żyjących, modlących się za tych ludzi, którzy odeszli, zależy, czy to dobro, które oni zostawili będzie kontynuowane i czy zło będzie przekreślone.

Piszemy dwie małe literki przed nazwiskami ludzi, którzy odeszli. Te litery oznaczają „świętej pamięci” i nie chodzi tu o to, że ten człowiek, który odszedł był święty, tylko jest to taka skrótowa modlitwa do Pana Boga, żeby to Bóg zachował go w swojej świętej pamięci. Ale możemy swoją postawą, swoją pamięcią o zmarłych, tym, że oni będą nas inspirowali do dobrych czynów, kontynuować to dobro, które oni zaczęli na ziemi. A jednocześnie przekreślać to zło, które być może po sobie zostawili. To prawda, że tylko Bóg może zakryć zło i o to Go dzisiaj prosimy, ażeby wybaczył tym wszystkim, którzy odeszli, których już pośród nas nie ma, żeby swoim miłosierdziem zakrył ich grzechy. Bo z Panem Bogiem jest trochę inaczej niż z nami. My, gdy zapominamy, to świadczy o naszej słabości. Gdy Bóg zapomina, to świadczy o Jego miłosierdziu.

Warto przywołać w pamięci tę postać Józefa z Arymatei. To był człowiek, w którym śmierć Jezusa wywołała szereg przemian i dobrych czynów. A jak jest ze mną? Ja, niestety, poprzez swoją postawę w stosunku do tych, którzy odeszli, mogę postępować źle. Jeżeli pogrążam się w rozpaczy, która niszczy tych, którzy obok mnie są, to niewątpliwie ta rozpacz obciąża też tego, który już odszedł. Oczywiście, ja nie namawiam nikogo do tego, żeby nie płakał – to jest zupełnie normalne i naturalne, żeby nie odczuwał żalu – musiałby być chyba drewnianym klocem, a nie człowiekiem. Natomiast jeżeli modlimy się za tych, którzy odeszli, to pamiętajmy o tym, że najlepszą modlitwą - oprócz rzecz jasna Mszy świętej - jest także kontynuowanie ich dobrych czynów. To, żeby ci, którzy odeszli, byli dla mnie inspiracją. Jeżeli proszę Boga, żeby zapomniał im ich grzechy, to mnie także zobowiązuje ta modlitwa, żebym zapominał grzechy tych wszystkich, którzy mnie zranili.






1 listopada Uroczystość Wszystkich Świętych
(Mt 5,1-12a) - 8 Błogosławieństw



Co to za uroczystość dzisiaj obchodzimy i kim są owi święci i w dodatku wszyscy?

Co my rozumiemy, gdy pada słowo Kościół? Jakie są nasze najprostsze skojarzenia? Przede wszystkim kojarzy nam się z budynkiem. Po chwili zastanowienia może skojarzy nam się ze wspólnotą ludzi, którzy modlą się w tym budynku i to jest chyba ważniejsze od samego budynku. Ale po chwili być może ktoś wpadnie na pomysł, że oprócz tych ludzi są jeszcze ci wszyscy, którzy już są według Kościoła zbawieni –to znaczy, ten Kościół, który jest miastem Boga, przebywającym w Niebie. A zwornikiem jest Jezus Chrystus. I warto, gdy myślimy o Kościele, myśleć o całości – że są ludzie, którzy tak samo ponosili ciężary swojego życia na ziemi, a są już święci i oglądają Pana Boga twarzą w twarz.

Co to znaczy „święty”? Gdy pada słowo „święty” to niestety trąci ono na ogół minioną epoką. Dzisiaj się tego nie używa, chyba że w żartach typu: „Nie bądź taki święty” albo usprawiedliwiając się z moich przewrotnych czynów czy myśli mówię „Święty nie jestem!”. Święty według Starego Testamentu i w wielu religiach jest przedmiot, albo rzecz, która jest poświęcona na wyłączność Panu Bogu – należy tylko i wyłącznie do Niego.

Niestety, gdy pada słowo „święty” czy „wszyscy święci” mamy na ogół takie wyobrażenia jak z muzeum figur woskowych. Stoją nieruchomi, patrzą na nas, uśmiechają się delikatnie. Albo patrzą jak z kiczowatych obrazów kanonizacyjnych. Niestety, z całym szacunkiem, bardzo wiele z nich to kicze.

Powiem o swoich wrażeniach, kiedy dotykałem świętości. Było to podczas dwóch audiencji u papieża Jana Pawła II. Nie będę opisywał szczegółów, tylko pewne dojmujące wrażenie, które mnie powaliło. Przychodziłem z rzymskiej ulicy przez Plac Św. Piotra. Rzymska ulica tętniąca życiem, tysiące samochodów, piękni pachnący ludzie biegnący gdzieś za swoimi sprawami. Przechodzę przez bramy watykańskie, wchodzę do sali audiencyjnej. Panuje cisza i wchodzi Jan Paweł II. I wydaje mi się, że to tu jest życie, a nie tam na zewnątrz. Ja z pozornego życia wszedłem do źródła życia. Tam to była jakaś piękna wydmuszka, a tutaj tętni prawdziwe życie. I to jest świętość.


Foto: Jan Paweł II, Paweł Kozacki OP, Andrzej Hołowaty OP

Matka Teresa z Kalkuty, święta naszych czasów, mogliśmy ją jeszcze oglądać na ekranie telewizora. Biedna kobieta przygnieciona brzemieniem, dźwigająca na barkach cały świat, sama rachityczna, która wiatr przewróci, gdy dmuchnie. Wręcz przeciwnie – to kobieta, która zrobiła cos tak niesamowitego, a jednocześnie widać było na jej obliczu szczęście!

Dochodzimy tutaj do błogosławieństw. Z jednej strony nęcące jest to, co Pan Jezus mówi do nas: Błogosławieni, znaczy szczęśliwi - znaczy, będziemy szczęśliwi. Ale z drugiej strony, gdy pomyślimy, że szczęście to smutek, walka o sprawiedliwość, miłosierdzie – a tak by się chciało oddać drugiemu to, na co zasłużył – to niejednokrotnie nas to zniechęca. Warto mieć wtedy te dwie postacie Jana Pawła i Matki Teresy przed oczami, gdy mówimy „święty”. To byli ludzie, którzy rzeczywiście się smucili, płakali, byli miłosierni, ale jednocześnie naprawdę w nich tętniło życie. A więc nie są to jacyś gipsowi święci – owoce „pobożnego” przemysłu – tylko ludzie z krwi i kości, którzy znaleźli swoje powołanie. I tu chyba dochodzimy do sedna. Mianowicie, świętość składa się z jakby dwóch komponentów. Pierwsze to jest wezwanie Pana Boga, które nie mogę sobie sam nadać – to On mnie wzywa, ale nie chodzi o jakieś wielkie i spektakularne działania. W wypadku niektórych świętych owszem, ale w moim wypadku nie. To jest wezwanie pośród tej rzeczywistości w której teraz tkwię. Nikt nie wymaga ode mnie, abym natychmiast opuszczał to, co mnie otacza – dzieci, żonę, męża – i nagle skierował swój wzrok na wielkie rzeczy, które jawią się na horyzoncie, nie!. Ja mam być święty tu i teraz – do tego jestem powołany.

Z drugiej strony jest odpowiedź jaką udzielam. I tutaj jest chyba pies pogrzebany... Czy ja udzielam odpowiedzi? Czy mówię: - „Jeszcze nie teraz, poczekam chwileczkę”! Odpowiadam i tak i nie. „Może się zastanowię”. ”Nie, mam tyle rzeczy do zrobienia...” I tak dalej i tak dalej. Tymczasem wezwanie Pana Boga jest naglące.

Ile to razy człowiek w chwili zadumy i smutku myśli sobie w ten sposób: „Po co tak naprawdę pcham kamień swojego życia do przodu? Czy to wszystko ma jakiś sens? Po co ja to robię?” Może odpowiadam sobie pocieszając się i szukając takich cząstkowych sensów, ale bardzo często nie widzimy żadnych perspektyw, nie widzimy sensu tego wszystkiego. Może dlatego, że ciągle usiłuję sobie nadać swoje własne powołanie, czyli zbawić siebie sam. A to jest niemożliwe. Czyż nie prościej jest udać się do tego, który jest autorem mojego życia i zapytać, co mam tak naprawdę robić ...

To jest odpowiedź – z tych dwóch komponentów: wezwanie, chodzi o to, abym go usłyszał tu i teraz w konkretnej sytuacji mojego życia oraz odpowiedź. To wszystko! Tylko tyle i aż tyle.

Warto, jeśli myślimy o słowie „święty” pamiętać o tych postaciach, które mamy w oczach, mamy w pamięci. To byli ludzie szczęśliwi pomimo całego ciężaru życia. A ja, czy ja jestem człowiekiem szczęśliwym pomimo mojego ciężaru życia? Może to nie mój ciężar, może szukam gdzie indziej? Warto wyciszyć samego siebie i spytać, do czego tak naprawdę jestem powołany.





XXX niedziela zwykła
(Mt 22,15-21) Największe przykazanie - miłość Boga i bliźniego



Jestem pielgrzymem tutaj na tej ziemi
i jeśli mam świadomość, że wszystko przemija,
to coraz bardziej będę zwracał uwagę na to,
co w moim życiu nie przemija...

/fragment/

Ludzie zawsze szukali jakiejś krótkiej sensownej formuły na wyrażenie wszystkiego. To już jest tęsknota matematyków i fizyków, żeby zawrzeć w krótkim sensownym równaniu teorię wszystkiego i to równanie musi spełniać pewne kryteria. Mianowicie, musi być dobre tzn. prawdziwe, ale o dziwo, matematycy i fizycy mówią, że musi być także piękne! Ciekawe, że ta triada platońska, Prawda – Dobro – Piękno, towarzyszy nie tylko sprawom ludzkiego życia, sprawom egzystencjalnym, ale sprawom tak abstrakcyjnym, jak matematyka czy fizyka. Jezus w dzisiejszej Ewangelii daje nam takie prawo obejmujące wszystko. Żydzi za czasów Jezusa szukali nieustannie istoty prawa, czegoś, co by wyrażało tak naprawdę wszystko. Chrystus mówi o dwóch prawach: miłości Boga i miłości bliźniego, o tej Bożej koniunkcji. A koniunkcja, czyli zdanie połączone spójnikiem ”i”, wiemy, że jest prawdziwa wtedy, jeżeli jedna część i druga jest prawdziwa i obydwie się nawzajem weryfikują. Nie można powiedzieć, że miłuję Boga, jeżeli mam w pogardzie jakiegokolwiek człowieka i mu nie przebaczyłem. I nie można powiedzieć, że miłuję człowieka, jeśli mam w pogardzie Pana Boga. To mówi Chrystus i można by powiedzieć, że siebie samego stawia za wzór, bo zwróćmy uwagę, że w Nim było zjednoczone i Bóstwo i człowieczeństwo w jednej Osobie. A więc ten Żyd, który czcił Jezusa, jako człowieka, tak naprawdę oddawał cześć Bogu, a ten, który widział w Nim Boga, oddawał cześć człowiekowi.

To jest najbardziej istotne i ogólne przykazanie i myślę, że to dotyczy wszystkich ludzkich przykazań, każdego prawa. Prawo nie obowiązuje, jeżeli nie ma na celu miłości drugiego człowieka, jeżeli stoi w sprzeczności z miłością drugiego człowieka. Warto o tym ciągle sobie przypominać, tak jak Żydzi przypominali sobie w modlitwie Shemma Izrael - słuchaj Izraelu - Pan Bóg jest Bogiem Jedynym, będziesz miłował Pana Boga twego całym swoim umysłem, całym swoim sercem i całymi swoimi siłami. Ciągle to powtarzali, co szabat była to modlitwa wieczorna. Żydzi także powtarzali to, gdy szli do gazu - powtarzali to w Oświęcimiu.

Jeden z Ojców Pustyni powiedział, że przyczyną naszej grzeszności jest ... zapominanie. Myślę, że ciągłe przypominanie sobie o tych dwóch najważniejszych przykazaniach - napisanie tego, zostawienie jakiegoś symbolu, który nieustannie będzie mi przypominał o tej Bożej koniunkcji - jest tak naprawdę kluczem do sensownego życia ludzkiego. Zawsze kiedy zapominam, zawsze się gubię.

Naczelne i pierwsze przykazanie: Boża koniunkcja - miłość Boga i miłość bliźniego, te dwa przykazania wzajemnie się weryfikujące. Poza tym nie ma żadnego innego przykazania, wszystko inne się w tym zawiera. Piękna formuła, piękna, dobra i prawdziwa - można by powiedzieć, teoria wszystkiego, jeśli chodzi o ludzką egzystencję.









XXIX niedziela zwykła
(Mt 22,15-21) "...Powiedz nam więc, jak Ci się zdaje? Czy wolno płacić podatek Cezarowi, czy nie? "



/fragment/

Przychodzą do Niego i zadają Mu pytanie, poprzedzone rzecz jasna szeregiem komplementów. Pytanie, które w zasadzie jest alternatywne, można odpowiedzieć „Tak” albo „Nie”. Ale brzmienie tego pytania przewija się przez całą Biblię, a początek jego jest w Raju. To szatan zadaje takie pytanie, rozmawiając z Ewą. Dosłownie identycznie brzmi: - „Czy to prawda, że Bóg zabronił wam spożywania owoców ze wszystkich drzew tego ogrodu?...” Dalej w Ewangelii mamy takie pytania: diabeł mówi do Jezusa: - „Jeżeli jesteś Synem Bożym, to zamień ten kamień w chleb, rzuć się z narożnika świątyni”; faryzeusze mówią przy pojmaniu kobiety cudzołożnej: „Nauczycielu, w Prawie kazali nam takie kamienować, a Ty Nauczycielu, co Ty nam powiesz?”… I dzisiejsze pytanie: - „Nauczycielu, czy można płacić podatek Cezarowi, czy też nie?”

Warto wejść w głąb tego pytania i zastanowić: czy czasem ja nie stawiam innych ludzi właśnie w takiej perspektywie? Pytanie, które narzuca tylko i wyłącznie dwie odpowiedzi i obydwie są złe. Bo gdyby Jezus odpowiedział: - ,nie płaćcie!”, to oczywiście zwolennicy Heroda i reżimu powiedzieliby, że jest buntownikiem. Gdyby powiedział: - „ płaćcie!”, to z kolei nacjonaliści by się zbuntowali i powiedzieli, że: - „No, jak to, przecież nie jesteś patriotą!” Nie ma dobrych rozwiązań.

Co nam Jezus sugeruje, żebyśmy robili w takich przypadkach robili? Można by powiedzieć, że czasem życie stawia nas przed tego typu pytaniami, czasem widzimy tylko alternatywę, w której każda odpowiedź jest czymś złym. Jezus proponuje wyjście ponad pewien pułap, wymknięcie się z tej pułapki, i okazuje się, że bardzo często jest tak, że gdy zabrniemy w ślepą uliczkę, jedyną możliwością jest dystans. Gdy idziemy po jakimś terenie nieznanym i nie widzimy horyzontu, trzeba znaleźć punkt z którego będzie coś widać. I dokładnie tak samo jest tutaj. Chrystus wychodzi zupełnie ponad te spory polityczne, co więcej, desakralizuje władzę, ustawia to wszystko w normalnym porządku. Czy tego chcemy, czy nie chcemy, czy o tym wiemy, czy nie wiemy, świat jest Boży i należy do Pana Boga.

Z naszej krótkiej ludzkiej perspektywy, być może z naszych egoistycznych interesów, wynika, że stoimy przed ściana, ale gdybyśmy usiłowali wznieść się wyżej, okazałoby się, że perspektywa jest oszałamiająca. Najczęściej zamykamy ten bilans tylko i wyłącznie w przestrzeni lat, które nam zostały dane tutaj na ziemi, natomiast zawsze jest wyjście poza tą przestrzeń, ponieważ jesteśmy wieczni, tak przynajmniej mówi Ewangelia i my w to wierzymy. I taką perspektywę prezentuje Izajasz dzisiaj, mówi o Cyrusie, władcy Persji, który kompletnie nie znał Pana Boga, nawet nie wiedział, że jest jego narzędziem, a jednak był. I to nam się wydaje tylko, że Pan Bóg może zapomniał o nas, ale zawsze gdy tak nam się tak wydaje, to powinno nas to zmusić do opuszczenia tej krótkiej egoistycznej perspektywy. Tu mi się przypomina taka scena dotycząca proroka Eliasza, kiedy on kpi z proroków Baala i mówi: - „Gdzie jest wasz bóg, może zasnął, może był odwrócony, może mu się coś wymknęło?” Bogu nie może się nic wymknąć, wszystko co mi się zdarza w życiu jest po prostu Jego. Natomiast, jeżeli odczuwam cierpienie nie do zniesienia, to być może nie stać mnie, albo nie chcę z egoistycznych pobudek wyjść ponad to wszystko, ponad alternatywę, w której każdy z wyborów jest zły.

Jezus mówi: - oddajcie to, co Cezara, Cezarowi, a to, co Boga, Bogu. Boży jestem ja i Boży jest cały świat i jeżeli ja nie będę oddany Bogu, to będę nieustannie stawał wobec ściany tego typu pytań bez wyjścia, każde z nich, każde wyjście za którym się opowiem, będzie złe i będzie niosło za sobą tragedię. Natomiast czasami trzeba właśnie rzucić na szalę swój egoizm, swoją krótką perspektywę. To dotyczy nie tylko spraw politycznych, to dotyczy także mojego podwórka, tego fragmentu życia w którym jestem zadomowiony, mojej rodziny, bo bardzo często jest tak, że pragnienie władzy z mojej strony jest tak wielkie, że stawiam drugiego człowieka wobec alternatywy, gdzie każde wyjście jest złe. Gdybym troszkę odszedł, złapał dystans, zobaczył, że moje życie jest krótkie, tutaj na ziemi jest tylko preludium - ważnym preludium - do wieczności, okazałoby się, że jest jakieś inne wyjście, ale ono często wymaga zaprzeczenia. Zaprzeczenia mojemu egoizmowi, moich chorych ambicji, moich wybujałych fantazji i tak dalej, a na to mnie nie stać i w związku z tym ciągle się szarpiemy z drugim człowiekiem. Tak może być w rodzinie, tak może być wśród przyjaciół, tak może być w klasztorze, w każdym miejscu, gdzie istnieją ludzie i stawiają nawzajem siebie pod ścianą.








XXVIII niedziela zwykła
(Mt 22,1-14) - Przypowieść o uczcie królewskiej.



/fragment/

Dzisiaj mamy dwa czytania, jedno ze Starego, drugie z Nowego Testamentu, które mówią o uczcie.

Pierwsze z księgi proroka Izajasza opowiada o uczcie mesjańskiej, która będzie miała miejsce przy końcu czasów, kiedy to Pan Bóg zaprosi nas wszystkich, nasyci i napoi te skołatane ludzkie serca. I zrobi jeszcze jedną bardzo ważną rzecz, mianowicie zedrze zasłonę, która była na naszych oczach. I może skupmy się przez chwilę na tej zasłonie, bo ucztę oczywiście należałoby rozumieć metaforycznie, to znaczy tą Ucztą będzie sam Pan Bóg , On będzie tym winem, które nas upoi, ale nie w taki sposób, jak upaja wino tego świata. Cóż to jest ta zasłona?

Zwróćmy uwagę, że wokół nas istnieją światy, z których rzadko zdajemy sobie sprawę. Weźmy na przykład dźwięk - ucho ludzkie odbiera tylko pewien zakres od 10 do 17 tysięcy herców, a wokół tego są jeszcze dźwięki, które nie są przez nas słyszalne, co nie znaczy że ich nie ma. Dokładnie to samo jest z barwami. Istnieje mnóstwo takich światów wokół nas, z których na co dzień nie zdajemy sobie sprawy. Do czego zmierzam? Ten Boży świat często istnieje w naszym życiu właśnie w taki sposób, nie za bardzo zdajemy sobie z niego sprawę, a mimo wszystko On jest! Co zrobić, żeby Go usłyszeć, żeby Go zobaczyć? Myślę, że trzeba zrobić miejsce w swoim wnętrzu, trochę się wyciszyć, dać się zaprosić na tą ucztę, na którą Pan Bóg nas dzisiaj zaprasza, bo ta Eucharystia jest ucztą. Zwróćmy uwagę, że może trochę w dzisiejszym świecie zapomnieliśmy o czymś takim jak spotkanie z przyjaciółmi, przy dobrym jedzeniu, kiedy mówimy o ważnych sprawach, o mniej ważnych, czasem o banalnych i jest to wielka przyjemność, niewątpliwie. I Bóg tak samo zaprasza nas na ucztę.

Co więcej, w Ewangelii jest taki minorowy ton tej uczty, mianowicie obserwujemy taką sytuację, że Pan Bóg zaprasza, a ludzie tego nie słyszą, my tego nie słyszymy, odrzucamy to zaproszenie i dokąd się udajemy? Jeden na pole, drugi do swojego kupiectwa ... Przecież to - wypisz wymaluj - obraz dzisiejszego świata. Dzisiejszego świata, gdzie wszyscy gonimy za różnymi pragnieniami i jakoś jesteśmy głusi na to wezwanie Pana Boga. Moim zdaniem, na deskach teatru współczesnego świata rozgrywają się równolegle dwie uczty. Jedną jest ta Boża uczta, w której Bóg daje samego siebie, w której także człowiek jest w stanie dobrowolnie poświęcić samego siebie dla drugiego człowieka, w przyjaźni, w miłości, w dobroci, służąc sobą, dając siebie – w przenośni niejako - na pokarm dla bliźnich, dla tych których kochamy. I rozgrywa się jeszcze jedna uczta, powiedziałbym, że jest to uczta kanibali, w której jeden człowiek pożera drugiego człowieka. Ludzie rzucają się na siebie usiłując wyrwać sobie kawałek, kęs jedzenia, kęs biznesu i tak dalej. Wszyscy jesteśmy również świadkami tej uczty. Powiedziałbym, że w ostatecznym rozrachunku, albo będę ucztował na uczcie Boga, albo będę częścią tej uczty kanibali. Tak się kończy dzisiejsza Ewangelia, w momencie, kiedy król wchodzi i widzi tam człowieka, który nie ma szat weselnych - a nie są to zewnętrzne szaty, jest to wewnętrzna dyspozycja, pragnienie, niezaspokojone pragnienie Boga, które jest w moim sercu, a które ja mogę zagłuszyć - wyrzuca tego człowieka. A na zewnątrz jest tylko ta uczta kanibali, płacz i zgrzytanie zębów, ciemności.

Pytanie, które mi stawia dzisiaj Pan Bóg jest bardzo proste: - W której uczcie rozgrywa się moje życie, jak ja żyję? A może usiłuję w pogański sposób pogodzić te dwie sprawy, jednocześnie ucztować będąc zaproszonym przez Pana Boga, a z drugiej strony uczestniczyć w tym w ”wyścigu szczurów”, w którym jakoś współczesny świat jest zanurzony. W czym ja uczestniczę? To jest bardzo poważne pytanie z jeszcze poważniejszymi konsekwencjami.








XXIV niedziela zwykła
(Mt 20, 1-16a) - Robotnicy ostatniej godziny



/fragment/

Ewangelia kompletnie burzy nasze poczucie sprawiedliwości. Pan, który najmuje robotników, płaci względnie najwięcej tym, którzy pracowali zaledwie jedną godzinę. My mamy taki zwyczaj, że chcemy Panu Bogu wystawiać rachunek na zasadzie „winien-ma”. Tyle napracowaliśmy się w winnicy Pańskiej, w związku z tym powinna być taka, a nie inna nagroda.

Ci robotnicy ostatniej godziny, po których wychodzi pan, oni się z nim o nic nie układają. Przecież mogli powiedzieć: - Tylko godzina, to nam się nie opłaca... Po co tam pójdziemy... A poszli w ciemno! I to jest zasadnicza sprawa, żeby odkryć Królestwo Boże w sobie: nie zastanawiać się, co ja za to dostanę, tylko posłuchać wewnętrznego wezwania. Nie kalkulować, bo te kalkulacje automatycznie przychodzą nam do głowy, ponieważ jesteśmy przyzwyczajeni do kalkulowania w tym tutaj świecie kierując się jego logiką. Natomiast Pan Bóg mówi: - Nie, zaufajcie! To, co będzie słuszne, zostanie wam dane. I ci ostatni otrzymują po denarze. A tamci, przecież umówili się z właścicielem winnicy o denara, przecież krzywda im się nie dzieje. Gdy pocztą pantoflową rozeszło się, że ci za jedną godzinę pracy dostali tyle co za całą dniówkę, zaczyna się uruchamianie ludzkiego spodziewania. Ja ciągle się czegoś spodziewam, tymczasem Jezus w Ewangelii świętego Mateusza mówi, żebyśmy dawali bez spodziewania się zwrotu – to jest przedsmak Królestwa Bożego. Naśladowanie niesamowitej hojności Pana Boga. A my owszem, damy, ale w zamian czegoś innego się spodziewamy. Być może to nasze spodziewanie powoduje naszą ślepotę: wymyśliliśmy sobie, jak ma wyglądać następny dzień naszego życia i jesteśmy ślepi na wszystkie inne możliwości.

Zapominamy o jednej rzeczy, że Pan Bóg nie jest zegarmistrzem, który nakręca zegarek naszego życia w momencie naszych narodzin, stawia i odchodzi, a zegarek sobie tam tyka. Tylko stwarza każdą sekundę naszego życia. Świadomość, że każda sekunda mojego życia została stworzona specjalnie dla mnie, chroni mnie przed spodziewaniem się czegokolwiek, a także przed porównywaniem się z innymi ludźmi. Dlaczego ci pierwsi odeszli zgorzkniali? Dlatego, że się porównywali z tym, co dostali inni.

Warto przeprowadzić w myśli takie proste doświadczenie, Załóżmy, że ktoś w mojej obecności jest nagradzany. Ja też brałem udział w tej konkurencji, ale on zwyciężył. Jakie są pierwsze moje myśli? O tym, że ten człowiek dostał nagrodę, czy też pytanie brzmi: - DLACZEGO NIE JA?! DLACZEGO MIAŁEM TAKIEGO PECHA?! I już zaczyna się sączyć taka ciemna magma w moim wnętrzu, zaczynają się ciemne myśli, może nawet niechęć czy nienawiść...

Radość z tego, kim jestem i co mam, docenienie swojego istnienia bez zaglądania do cudzych ogródków, a jednocześnie takie niespodziewanie się niczego – to są prawa Królestwa Bożego. Jeśli to przynajmniej muśniemy naszym umysłem i sercem, to być może, że będziemy się coraz częściej tą logiką posługiwali w naszym życiu. A jeżeli nadal będziemy kalkulowali „winien-ma”, to niestety każdy z nas będzie w tym momencie daleki od Królestwa Niebieskiego. Czy my wystawiamy Panu Bogu rachunek za naszą pracę? Bo jeżeli tak, to zapominamy, że każda sekunda naszego życia jest stworzona przez Niego konkretnie dla nas.








XXIV niedziela zwykła
(Mt 18,21-35) - Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat wykroczy przeciwko mnie?
Czy aż siedem razy?



/fragment/

Ewangelia o przebaczeniu zaczyna się dialogiem Pana Jezusa z Piotrem. Piotr pyta Jezusa, czy aż siedem razy ma przebaczać. Żydzi mieli powiedziane, że mają przebaczać dwa, trzy razy. Można odczytać to w ten sposób, że Piotr chce być jeszcze lepszy od faryzeuszów i mówi, czy aż siedem. A Jezus z odrobiną ironii mówi, że siedemdziesiąt siedem. Siedem to nie jest zwykła liczba, to jest liczba symboliczna. Jest w Księdze Rodzaju tekst, który mówi, że Kain, który zabił Abla, będzie się mścił siedmiokrotnie, jeżeli jakaś krzywda go spotka ze strony innego człowieka. Jego potomek, Lamek, eskaluje to i mówi, że siedemdziesiąt siedem razy. Siedem to jest liczba perfekcyjna, doskonała – a więc doskonała zemsta. I Jezusowa odpowiedź mówi, że musi to być doskonałe przebaczenie – takie, które nic nie zostawia w moim sercu. Człowiek o własnych siłach nie jest w stanie tego dokonać.

Na co zwraca nam w sposób szczególny owa przypowieść? Na to mianowicie, że ja nigdy nie będę umiał przebaczać, jeżeli nie będę wszystkimi swoim komórkami ciała wiedział, że wszystko co mam i to kim jestem, zostało mi dane. I jestem niewypłacalnym dłużnikiem Pana Boga. O tym świadczą liczby w tej przypowieści. Dziesięć tysięcy talentów to była niewyobrażalna suma, której ten człowiek absolutnie nie był w stanie spłacić. Na nasze realia współczesne przeliczając, to było 40 milionów euro. Natomiast ten drugi dłużnik winien był pierwszemu zaledwie 60 euro. Tak niewspółmierne są te relacje. Ja, żeby nauczyć się przebaczać, muszę to zrozumieć, że wszystko, co mam, zostało mi darowane. Już Syracydes zauważa - Dlaczego się gniewasz i zioniesz nienawiścią? Przecież jesteś śmiertelny, już jutro może cię nie być... A ty chwytasz drugiego człowieka za gardło i mówisz: - Oddaj coś winien! Bez przebaczenia.



W Liście do Rzymian jest następujący tekst: „Nikt z nas nie żyje dla siebie i nikt nie umiera dla siebie”. To są jakby dwie warstwy. Z jednej strony wszystko, co mam jest darem i ja nie żyję dla siebie. A z drugiej strony nie mogę sam sobie dać odkupienia i zbawienia. To wszystko jest darmo dane od Pana Boga. I te zapewnienia pierwszego dłużnika, że ja tobie wszystko oddam, to jest blaga. On nie może tego oddać, chociażby nie wiem jak pracował. I ja Bogu też nie mogę niczego oddać, ja Mu wszystko zawdzięczam. Uzbrojenie w tę świadomość i pogłębiając ją z dnia na dzień, dopiero wtedy ja będę umiał wybaczać. Ten kto zna dług i wie, że jest jednym wielkim długiem przed Panem Bogiem, również będzie szafował wybaczeniem jak ten pan z przypowieści, który proszony i zdjęty litością ulitował się nad nim.





XXIII niedziela zwykła
(Mt 18,15-20)- "Gdy brat twój zgrzeszy, idź i upomnij go w cztery oczy".



Ewangelia mówi nam o sposobie zwracania uwagi drugiemu człowiekowi, jeżeli ten zawinił przeciwko mnie. Mówi w ten sposób: „ Idź i upomnij go w cztery oczy!” Bardzo trudne zadanie, my na ogół wolimy, żeby jeszcze piąte i szóste oko było obecne przy upominaniu drugiego człowieka... To wymaga naprawdę wyjścia z samego siebie, co więcej, wymaga także wsłuchania się w wezwanie Pana Boga. Ja muszę zweryfikować, czy jeżeli idę do drugiego człowieka zwrócić mu uwagę, czy to jest tylko i wyłącznie podrażnione moje ego? Czy też rzeczywiście zależy mi na dobru tego człowieka? Jezus mówi: jeżeli ciebie nie usłucha, weź bliźniego i idźcie we dwójkę, albo przedstaw sprawę Kościołowi.

Ktoś może powiedzieć, że to przypomina denuncjowanie drugiego człowieka, ale zapominamy o tych kilku zdaniach na końcu Ewangelii. Jezus mówi tak: - jeśli dwaj albo trzej o coś modlić się będą, to uzyskają to! I teraz pytanie, czy ja, - jeżeli rodzi się we mnie chęć zwrócenia uwagi drugiemu człowiekowi - czy ja się za niego modlę? Co więcej, czy modlę się z moim bliźnim także, bo według słów Jezusa nieuchronnie uzyskam to, czego chcę, jeżeli naprawdę występuję w dobrej sprawie, jeżeli ona jest pozbawiona i odarta z czystego egoizmu. Ilu z nas, gdy chce zwrócić uwagę bliźniemu, to robi to właśnie dlatego, że zostało podrażnione ego, a ilu z nas modli się za tego człowieka, zanim zwróci uwagę?




Teraz pytanie: - po co się modlić ? Dlatego żebym ja go ujrzał w szerszej perspektywie, nie tylko przez pryzmat winy w stosunku do mnie, ale żebym go ujrzał jako dziecko Boże, jako mojego brata. A kto jest moim bratem i kto jest moim bliźnim? Każdy, kto jest w orbicie mojego zainteresowania, kto jest w polu mojego widzenia. Ja noszę odpowiedzialność za drugiego człowieka w sobie. I co więcej, jeżeli podejmuję ten trud odpowiedzialności, to mnie wyrywa z samego siebie, przestaję się kręcić wokół własnej osi. Ktoś może powiedzieć: - no dobrze, ale jak to zrobić?

Są takie piękne słowa Katona (Starszego), on mówi tak: Rem tene, verba sequentur. „Trzymaj się rzeczy, a słowa znajdą się same” czyli trzymaj się istoty rzeczy. Trzymaj się tego, że masz zwrócić uwagę nie poprzez swój pryzmat swojego egoizmu, tylko mając na względzie dobro tego człowieka, a słowa znajdą się same. Jest niestety taki pseudo-chrześcijański sposób zwracania uwagi, który powoduje wręcz odwrotne skutki. Być może każdy z nas doświadczył właśnie tego, że słowa słodko płynące, które brzmią jak romantyczna ballada, albo marny wiersz, a gdzieś pod tym buzuje wściekłość. Taka powierzchnia chrześcijańska, a wewnątrz widzę, że ten człowiek, który mówi do mnie, jest naprawdę niespokojny i najchętniej by wykrzyczał mi w twarz to, co chce mi powiedzieć. To do niczego nie doprowadzi.

Jest mnóstwo takich rzeczy, które próbujemy, a nam nie wychodzą, może dlatego właśnie, że się nie modlimy, może dlatego, że sprawa między nami a naszym bliźnim nie jest zanurzona w modlitwie. To jest konieczne, to jest niezbędne, dlatego właśnie, że modlitwa powoduje, że ja kontaktuję się z samym sobą i z rzeczywistością. Widzę w zupełnie innej perspektywie, nie oceniam pochopnie, widzę szeroko drugiego człowieka i jego losy, jego skomplikowaną historię, albo mogę się domyślić. Czyli rezygnuję z tego egoistycznego podejścia do sprawy.

Zwracanie uwagi, nie bycie obojętnym, nie bycie tchórzem, jest sposobem, żeby pozbyć się chorego zainteresowania samym sobą, żeby ciągle nie palić cichych kadzidełek na ołtarzu swojej doskonałości. To niezmiernie ważne w życiu.





XXII niedziela zwykła
(Mt 16,21-27)- "Zejdź Mi z oczu, szatanie! Jesteś Mi zawadą, bo nie myślisz o tym, co Boże".



Piotr namawia Jezusa, aby zrezygnował z pójścia do Jerozolimy, z cierpienia, śmierci i zmartwychwstania. Piotr chce zachować pewną iluzję – dobrze mu z Jezusem i nie potrafi się pogodzić z tym, że On kiedyś odejdzie. Dokładnie tak, jak ów człowiek z przypowieści o talentach. Dostał talent i zakopał go w ziemi. Wystarczała mu ta świadomość, że on jest gdzieś obok, na wyciągnięcie ręki, zna miejsce zakopania. A tymczasem, jeżeli ja poszukuję, muszę się zgodzić na to, że również tracę. Radość odnalezienia jest niewspółmiernie większa i bogatsza od bólu poszukiwania. Święty Piotr zdaje się o tym zapominać, dlatego zasługuje na taki mocny epitet ze strony Pana Jezusa, który mówi: - Zejdź mi z oczu, szatanie! My kochamy pielęgnować iluzje.

Warto kontynuować to pytanie Jezusa. Jeżeli pada pytanie ”Za kogo Mnie uważasz?” i ja usiłuję odpowiedzieć - a odpowiadam przez cale życie innym ludziom, sobie samemu i Panu Bogu – to zmusza mnie to pytanie do zadania sobie następnego pytania: „Kim ja jestem dla siebie?” A to z kolei pociąga następne pytanie: „Kim nie jestem?” I to pytanie warto sobie dzisiaj zadać. My bardzo często budujemy swoją tożsamość na tym, kim nie jesteśmy. Mianowicie, na pewno nie jestem swoimi uczuciami – one należą do mnie, przepływają przeze mnie, wybuchają i gasną. Na pewno nie jestem też swoimi myślami, chociaż one stanowią olbrzymią połać rzeczywistości mojego życia. Kiedyś ich może zabraknąć, pochłonie je skleroza albo Alzheimer. Na pewno nie jestem funkcją społeczną, którą pełnię. Na pewno nie jestem tylko i wyłącznie panem doktorem, panem magistrem, panem fachowcem, panem specjalistą i tak dalej.

A więc kim jestem?

Niestety, muszę wszystkich rozczarować, nie odpowiem na to pytanie. Jest jedna osoba, której mogę i powinienem cały czas odpowiadać na pytanie „Kim nie jestem?” Jestem nim ja sam. Dlaczego? Dlatego, że każdy z nas musi sobie nieustannie odpowiadać – powołanie każdego człowieka jest indywidualne. A żeby na to odpowiedzieć, trzeba wejść w intymny kontakt z Chrystusem, nie ma innej drogi. A my bardzo często wolimy pielęgnować iluzje, tak jak święty Piotr. Kiedyś przytaczałem zdanie Gustave Thibon, który mówi, że iluzja jest rośliną cieplarnianą. Co to znaczy? Żeby pielęgnować iluzję, trzeba jej zbudować cieplarnię. Podam taki banalny przykład: jeżeli ktoś miał okazję kosztowania pomidora ze szklarni i jednocześnie takiego z grządki, to wie, że pomimo tego iż ten szklarniowy wygląda nieskazitelnie, to jednak nijak mu do treści tego grządkowego. Cieplarnia i rzeczywistość. Być może, że ten grządkowy wygląda gorzej, natomiast naprawdę smakuje jak prawdziwy pomidor. Co to ma do naszego życia? Mianowicie, jeżeli ja buduję taką szklarnię wokół swoich iluzji, to tracę poczucie życia i ono po prostu nie ma smaku. Tak jak ten szklarniowy pomidor. I bardzo często wtedy rzucam się w różnego rodzaju doświadczenia, które mają mi ten smak życia przywrócić, tylko okazuje się, że nie zapewnią mi tego żadne sporty ekstremalne, żadne moje zainteresowania – może na chwilę rozbłyśnie coś, ale zaraz zgaśnie.




Jezusowi chodzi o to, gdy mówi do świętego Piotra: „Zejdź mi z oczu, szatanie”, żeby odrzeć go ze wszystkich iluzji, zburzyć mu tę szklarnię. Starożytni ze wschodu, szczególnie buddyści zen, inaczej i znakomicie sformułowali to pytanie „kim ja nie jestem?”. Oni pytają tak: - „Pokaż mi swoją twarz zanim się urodziłeś”. To znaczy, kim jesteś odarty ze wszystkich swoich funkcji, ze wszystkich swoich kont, ze wszystkich swoich relacji z ludźmi i tak dalej. Kim tak naprawdę jesteś? To jest fundamentalne pytanie na które ja nieustannie muszę sobie odpowiadać. Jeżeli nie, będę hodował iluzje. A wtedy życie tracie smak. O to właśnie chodzi Chrystusowi.

Święty Paweł zaklina nas, żebyśmy właśnie w ten sposób postępowali. Mówi tak (Rz12): Proszę was, bracia, przez miłosierdzie Boże, abyście dali ciała swoje na ofiarę żywą, świętą, Bogu przyjemną, jako wyraz waszej rozumnej służby Bożej. Nie bierzcie więc wzoru z tego świata, lecz przemieniajcie się przez odnawianie umysłu, abyście umieli rozpoznać, jaka jest wola Boża. Bo wtedy moje życie nabierze smaku, kiedy będę umiał zaprzeczyć samemu sobie, czyli wziąć swój krzyż. Nie będę się łudził iluzjami, tylko będę szukał nieustannie prawdy. A to pytanie będę sobie zadawał do końca życia. Kim ja właściwie jestem? Jaka jest moja twarz sprzed urodzenia?

Człowieka można porównać do palimpsestu, to jest taki pergamin z tekstem starożytnym, albo średniowiecznym, z którego zeskrobano pierwotny tekst i napisano na nim inny. I my trochę tacy jesteśmy, wszak jest jedna różnica. Autentyczny jest tylko ten, którego ja usiłuję zeskrobywać, a zeskrobuje go moje życie, moje relacje, chore układy, chore filozofie, którymi się karmię – to one zapisują ten inny tekst na pergaminie mego życia. I jest tak, że nie da się do końca wymazać do końca tego tekstu Bożego, on zawsze będzie prześwitywał. Im bardziej będę usiłował go ukryć, tym większy ból będzie mi zadawał. Całe nauczanie Chrystusa i cały intymny z Nim kontakt powinien polegać na tym, że ja nieustannie odkrywam to, co jest napisane w moim sercu. Jeżeli to będę odkrywał, to wtedy to będzie nadawało sens temu, co napisali również inni.





XX niedziela zwykła
Mt 15,21-28 - "Niedobrze jest zabrać chleb dzieciom, a rzucić psom."
"Tak, Panie, lecz i szczenięta jedzą z okruszyn, które spadają ze stołów ich panów"




XIX niedziela zwykła
(Mt 14,22-33) - Jezus kroczy po jeziorze.









































Andrzej Hołowaty OP homilie kazania mp3
Ilość odwiedzin od sierpnia 2017: